مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٦
مجـموعه آثار اسـتاد شهيد مطـهری، جلد ١٢، ص ٧٦
دائم الوجود، اما از آن جهت که حادث است نیاز دارد به فاعلی که مانند خودش متصرم و متجدد باشد. بعد در آخر فصل گذشته گفتند همین طور که فاعل زمان یک امر متجدد است غایت زمان هم چنین چیزی است. بعد وعده دادند که در این فصل آن مطلب را بحث کنند.
بحث غایات در حرکات بعدها خواهد آمد، کما اینکه مقداری از بحثهای غایات در گذشته در باب علت و معلول مطرح شده، یعنی بیشترین بحث غایات در باب علت و معلول گفته شده است و مقداری هم در اینجا خواهد آمد. در باب علت و معلول به مناسبت اینکه علت را تقسیم میکنند به فاعلی و غایی و مادی و صوری، قهرآ از احکام خاصه هر یک از آن علل و از احکام مشترکه آنها بحث میشود و بالأخره علت غایی مورد بحث قرار میگیرد.
در باب قوه و فعل و حرکت، از نظر دیگر بحث غایت مطرح میشود. معتقدند در حرکت به شش چیز نیاز است: فاعل و قابل، مبدأ و منتها (یا غایت)، موضوع، زمان. پس غایت یکی از شش چیزی است که حرکت به آن نیاز دارد. این مطلب در آینده بحث خواهد شد. در آنجا خواهد آمد که آیا غایت حرکت امری است خارج از وجود حرکت یا در خود حرکت است و به نحوی با آن اتصال و وحدت دارد؟