مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٢
مجـموعه آثار اسـتاد شهيد مطـهری، جلد ١٢، ص ١٤٢
جلسه پنجاه و هشتم
بسم الله الرحمن الرحیم
«الثانی: إن الحرکة لکونها امرآ بالقوّة لایمکن تقدمّها علی وجود حادث موجود بالفعل...»[١] .
خلاصه ایراد اول آخوند به مبنای قدما در ربط حادث به قدیم
بحث در ایرادهای مرحوم آخوند بود بر نظریه شیخ و امثال شیخ در باب رابط بودن حرکت دوریه فلک میان حادث و قدیم. اولین ایراد ایشان این بود که حرکت دوریه یک امر نسبی[٢] و انتزاعی است و امر انتزاعی در حدوث و قدم تابع منشأ انتزاعش میباشد[٣] و نمیتواند رابط میان حادث و قدیم واقع شود تا بتوانیم بگوییم از آن جهت که قدیم است مربوط به علت قدیم است و از آن جهت که حادث است علت برای حادثها میباشد. حرکت وجود واقعی ندارد و وجود واقعی متعلق است به منشأ انتزاع. این ایراد اول آخوند بود بر شیخ و امثال شیخ.
[١] . اسفار ج ٣، ص ١٢٩ (مرحله ٧، فصل ٣٣).
[٢] . در جلسه قبل گفتيم كه مقصود ايشان از امر نسبی، امر مقايسهای است.
[٣] . يعنی خودش نه حادث است نه قديم.