در بحث قبل گفتیم که باید ببینیم معنی حدوث و قدم چیست و آیا حدوث و قدم زمانی و ذاتی اشتراک معنوی دارند، یا اینکه هر کدام معنی مخصوصی دارند بدون اینکه جامع مشترکی در کار باشد و مشترک لفظی‌اند.

حدوث و قدم مشترک معنوی‌اند

مرحوم آخوند در فصل اول به این شکل وارد بحث شد که فرمود «و الحدوث یطلق علی معنیین» و نفرمود حدوث بر دو قسم است. ما گفتیم این صحیح نیست[٢] و حق این است که حدوث و قدم زمانی و ذاتی را دو قسم از یک امر به حساب بیاوریم[٣] .

در این صورت جامع مشترک در باب حدوث «مسبوقیت وجود شیء به عدمش»

[١] . اسفار ج ٣، ص ٢٤٦ (مرحله ٩ ، فصل ٢).

[٢] . اين مطلب در اين فصل بهتر روشن می‌شود.

[٣] . البته نمی‌خواهيم بگوييم اشكالاتی كه در اين صورت مطرح می‌شود جواب داده شده است.