این فصل مطلب مهمی ندارد. اصل این بحث که «ملاک تضاد در حرکات چیست؟» بحث مهم و جالبی است و در بسیاری جاها مفید واقع می‌شود، ولی این فصل از فروع آن بحث است. در اینجا بحث این است که آیا حرکات مستقیمه با حرکات مستدیره تضاد دارند؟ (در اینکه این حرکات تخالف دارند بحثی نیست.)

محل بحث

حرکت مستدیره بر دو مورد اطلاق می‌شود: یکی بر حرکت وضعی که اصلا حرکت انتقالی نیست و دیگر بر حرکت انتقالی روی خط منحنی. اینجا مقصود از حرکت مستدیره همان قسم دوم است؛ چون در قسم اول (یعنی حرکت وضعی) بحث چنین

[١] . اسفار ج ٣، ص ٢٠٢ (مرحله ٨ ، فصل ٨).