خصوصیت ]و دو امتداد[ یکی کوتاهتر می‌شود در حالی که دیگری به همان حد اولش باقی است. مثال زدیم، گفتیم که فرض کنیم اتومبیلی از تهران به طرف قم حرکت می‌کند و این مسافت را در دو ساعت طی می‌کند. اینجا ما می‌گوییم ١٤٠ کیلومتر راه در ٢ ساعت، یعنی ١٤٠ کیلومتر حرکت در ٢ ساعت حرکت. برای حرکت یک امتداد مکانی قائل شدیم به حسب مسافت (چون حرکت أینی است) و یک امتداد دیگر که فعلا اسمش را «زمانی» می‌گذاریم. می‌بینیم این ٢ ساعت و ١٤٠ کیلومتر با هم یکی هستند یعنی یک حرکتی است که در آنِ واحد دارای ١٤٠ کیلومتر امتداد است و در همان حال دارای ٢ ساعت امتداد. ما می‌بینیم که می‌شود همین حرکت یک ساعت باشد و ١٤٠ کیلومتر، یعنی از نظر مسافت مثل همان حرکت باشد ولی از آن نظرِ «دو ساعتی» یک ساعت باشد. پس یک ساعت یا دو ساعت بودن حرکت غیر از ١٤٠ کیلومتر بودن حرکت است و لهذا این جهت فرق نکرده، آن جهت فرق کرده. یا ممکن است این شیء ٢ ساعت حرکت کند، مثل اوّلی، ولی در ٢ ساعت ٧٠ کیلومتر حرکت کند. این حرکت سوم و حرکت اول از نظر این که هر دو ٢ ساعت بوده‌اند با یکدیگر منطبق‌اند ولی یکی ١٤٠ کیلومتر راه رفته است و دیگری ٧٠ کیلومتر. پس، از نظر «دو ساعتی» با یکدیگر توافق دارند و از نظر مسافتی اختلاف. عکس مثال دوم است.

بعد از ذکر این مثالها، به همین بیان ساده گفتیم پس این نشان می‌دهد که از برای حرکت دو نوع مقدار و کشش و امتداد است و بعد توضیح دادیم که یکی از این دو امتداد قارّالذات است و دیگری غیر قارّالذات، یعنی یکی از اینها مقدار یک امر قارّالذات است و یکی دیگر مقدار یک امر غیر قارّالذات. بعد یک مقدمه دیگر اضافه می‌کنند که چون امر غیر قارّالذات منحصر به حرکت است پس آن که مقدار امر غیر قارّالذات است مقدار حرکت است. پس چیزی در خارج وجود دارد که آن مقدار حرکت است[١] ؛ مقداری در خارج وجود دارد غیر قارّالذات و لا نعنی بالزمان الّا هذا.

این یک بیان بود که در جلسه گذشته عرض کردیم.

[١] . البته اين كه «مقدار حركت است» مربوط به ماهيتش می‌شود كه بعد می‌گوييم.