مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٨١
مجـموعه آثار اسـتاد شهيد مطـهری، جلد ١٢، ص ٤٨١
جواب فخر رازی
فخر رازی جواب داده است: اینکه شما میگویید «کوه متوقف نمیشود» با استناد به حس است، در حالی که ما نمی توانیم از یک برهان علمی به خاطر حس دست برداریم؛ شاید یک لحظه بسیار کوچکی آن کوه متوقف میشود.
جواب مرحوم آخوند
مرحوم آخوند میگویند: ما که با اتکاء به برهان شیخ قائل به تخلل سکون شدیم این برهان را در جایی جاری میدانیم که دو حرکت، طبیعی باشند؛ یعنی دو حرکت واقعی و حقیقی باشند که شئ به حکم طبیعتش انجام میدهد. ولی در حرکتهای مجازی و بالعرض[١] ، ما قائل به تخلل سکون نیستیم. شیئی که به حرکت حقیقی به
طرف بالا میرود، از آن لحظه ای که آن کوه به آن اصابت میکند با قوه و میل خود برنمیگردد بلکه با قوه آن کوه برمیگردد و این حرکت حرکت بالعرض است. ما تخلل سکون را بین دو حرکت حقیقی لازم میدانیم، ولی بین یک حرکت حقیقی و یک حرکت بالعرض و المجاز مانعی ندارد که هیچ سکونی متخلل نشود. وقتی که این سنگ به طرف بالا میرود اگر کوهی به آن اصابت کند بدون تخلل هیچ سکونی به طرف پایین برمیگردد.
[١] . مثل حركت ما به تبع حركت كشتی يا حركت ما به تبع حركت زمين. حركت واقعی ما آن است كه مابا قوه درون خودمان محيط خودمان را عوض كنيم.