بحث دیگر ما این است که «آن» چگونه عاد زمان است؟ این فصل مقداری هم مقدمه است برای فصل بعدی که در آن بحث می‌شود زمان و حرکت چگونه یکدیگر را تقدیر می‌کنند. فصل بعد مقداری مشکل‌تر و معضل‌تر است، ولی این فصل ساده است.

مقصود از «الآن کیف یعدّ الزمان؟» چیست؟ در علم حساب و هندسه می‌گویند اعداد و مقادیر بعضی عاد بعض دیگرند. دو عدد که قهرا یکی از دیگری بیشتر است[٢] ، اگر عدد کوچکتر را از عدد بزرگتر منها کنیم و این منها کردن را تکرار کنیم و در نهایت چیزی از عدد بزرگتر باقی نماند، می‌گویند عدد کوچکتر عادِ عدد بزرگتر است. ولی اگر عددی را از عدد دیگر کم کنیم و این کم کردن را تکرار کنیم و در آخر

[١] . اسفار ج ٣، ص ١٧٨ (مرحله ٧، فصل ٣٨).

[٢] . لازمه هردو عددی اين است.