غیر تکاملی مثل حرکتهای دوری و وضعی را به تمام معنا پوچ می‌دانند و می‌گویند «در این حرکات شیء حرکت می‌کند و برمی‌گردد به حالت اول و دوباره حرکت می‌کند و برمی‌گردد به حالت اول و هر نقطه‌ای را که در نظر بگیرید دومرتبه برمی‌گردد به حالت اول». این است که در این طور حرکات قائل به پوچی می‌شوند. در حرکتهای تکاملی هم می‌گویند: حرکتهای تکاملی ـ لااقل در انسان ـ نهایت ندارد؛ پوچ نیست، ولی چون هر مرتبه‌ای غایت برای مرتبه بعد است نهایت هم ندارد و الی غیرالنهایه ادامه دارد.

ولی از نظر فلاسفه ما چنین نیست، بلکه هر حرکتی به غایتی منتهی می‌شود، حتی حرکتهای وضعیه و حرکتهای مستدیره[١] .

آنچه در این فصل اول مطرح شده در واقع مقدمه‌ای است برای آنچه در فصل هفتم این مرحله ذکر می‌شود و مقداری هم مربوط می‌شود به آنچه در فصل چهارم خواهد آمد. لذا با اینکه بعضی از مسائلی که باید اینجا مطرح شود باقی ماند ولی نظر به این که حق این بود که این فصل با فصل چهارم و هفتم ادغام شود و تا آن فصلها را مطرح نکنیم مطالب این فصل تکمیل نمی‌شود، ما فعلا بیشتر از این در اینجا بحث نمی‌کنیم و وقتی به فصل هفتم رسیدیم در مورد این فصل بیشتر بحث می‌کنیم.

[١] . تفصيل اين مطلب باشد برای وقتی ديگر.