مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٩٩
مجـموعه آثار اسـتاد شهيد مطـهری، جلد ١٢، ص ٧٩٩
تکمیل بحث حدوث ذاتی
جلسه صد و هفدهـم
بسم الله الرحمن الرحیم
فصل ٩
فی تحقیق الحدوث الذاتی[١]
در فصل دوم تحت عنوان «فی إثبات الحدوث الذاتی» مقداری راجع به حدوث ذاتی بحث شد. این فصل در واقع متمم و مکمل آن فصل است. در آنجا گفتیم که در باب حدوث، اول این مسأله مطرح میشود که: تعریف حدوث چیست؟ برای حدوث دو تعریف بیان کردهاند. تعریف اول این است: مسبوقیت وجود شیء به عدم خودش. بنابراین «این شیء حادث است» یعنی نبوده و بعد پیدا شده.
تعریف دوم این است: مسبوقیت وجود شیء به غیر؛ یعنی حادث چیزی است که بعد از چیز دیگری پیدا شده است و چیز دیگری بر آن، تقدم وجودی دارد. بنابراین قدیم چیزی است که چیز دیگری بر آن تقدم وجودی ندارد. البته شاید عرف معنی اول برای حدوث را بیشتر بپذیرد.
متکلمین در باب مسبوقیت وجود شیء به عدم، مسبوقیت زمانی را گرفتهاند و
[١] . اسفار ج ٣، ص ٢٧١ (مرحله ٩ ، فصل ٩).