مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٥١
مجـموعه آثار اسـتاد شهيد مطـهری، جلد ١٢، ص ٥٥١
جلسه نود و ششـم
بسم الله الرحمن الرحیم
«و لمّا کان امتناع اللاتناهی بحسب الشدّة و هو أن یقع الأثر...»[١] .
در جلسه قبل بیانی که در ابتدای این فصل بود گذشت. بعد در توضیح این بیان مطلبی از خواجه نقل کردند که از آن هم گذشتیم. بعد با عبارت «و لمّا کان...» مطلبی را که تقریبا به منزله یک نوع نتیجهگیری از گفته خواجه است، بیان میکنند. بعد وارد بیان دیگری برای همان برهان میشوند که البته میتوان این بیان را برهان دیگری به حساب آورد. درباره این برهان بحث زیاد است.
آنچه اول میگویند این است: حرکتی که از نظر شدت (یعنی از نظر سرعت) غیر متناهی باشد محال است؛ چون مستلزم این است که حرکت در زمان واقع نشود و در لازَمان و در «آن» واقع بشود و حال آنکه زمان از لوازم حرکت است و حرکتی که در زمان واقع نشود، مثل جسمی است که امتداد نداشته باشد؛ امتداد از لوازم جسم و مقوِّم جسمیت جسم است، نمیشود ]شیء،[ هم جسم باشد و هم امتداد نداشته باشد. لهذا نمیشود شیء، هم حرکت داشته باشد و هم زمان نداشته باشد. پس
[١] . اسفار، ج ٣، ص ٢٢٢ (مرحله ٨ ، فصل ١٤).