مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٧٠
مجـموعه آثار اسـتاد شهيد مطـهری، جلد ١٢، ص ٤٧٠
در جای دیگر چیز دیگر، ولی به هر حال چنین کیفیتی وجود دارد. لذا خود مرحوم آخوند در مباحث جواهر و اعراض که بحث مفصلی راجع به «میل» دارد بحث را به گونهای مطرح میکند که در تمام حرکات «میل» وجود دارد و حتی در یک جا تصریح میکند که در حرکت جوهریه هم چیزی نظیر میل وجود دارد.
اینجا بوعلی بنا بر نظریه خودش (نظریه میل) میگوید: چون هر حرکتی معلول یک میل است و حرکت در دو جهت مختلف محال است که میل واحد داشته باشد، ]پس برای حرکت در دو جهت مختلف[ باید دو میل مختلف وجود داشته باشد؛ یعنی اگر سنگی به طرف بالا میرود یک میل است که آن را به طرف بالا میکشد، و وقتی که به طرف پایین میآید آن میل تمام میشود و میل جدیدی به وجود میآید که آن را به طرف پایین میکشد. پس اینجا دو میل وجود دارد. آنوقت بوعلی راجع به میلها میگوید: امکان ندارد که انعدام یک میل به وجود میل دیگر متصل باشد، بلکه باید بینشان انفصالی باشد ولو آنآما؛ یعنی باید یکی معدوم شود تا دیگری موجود شود و دو میل نمیتوانند به یکدیگر متصل باشند. پس میان این دو میل باید یک لامیل متخلل شود و اگر لامیل متخلل شد باید حداقل سکونآ مایی پیدا بشود، چون تا میل نباشد حرکتی نیست. مرحوم آخوند این نظریه را نظریه صحیحی میداند.