بیشتر شد، و حال آنکه اتومبیلی که یک ساعته طی کرده و آن که دو ساعته طی کرده هر دو یک مسافت را طی کرده‌اند، یعنی در آن امتدادی که حرکت از نظر مسافت دارد هر دو علی‌السویه‌اند. مع‌ذلک حرکت سریع با بعد و امتداد دیگری کمتر، این مسافت را طی کرده و حرکت بطیء با امتداد دیگری بیشتر. آیا ما از اینجا کشف نمی‌کنیم که حرکت در ذات خودش دارای دو کشش و امتداد است: امتدادی مکانی، امتدادی زمانی؟ دو حرکت را با همدیگر مقایسه کنیم. در یک حالت، امتداد مکانی هر دو برابر، امتداد زمانی یکی کمتر و امتداد زمانی دیگری بیشتر است، مانند مثال گذشته. در حالت دیگر دو متحرک با هم حرکت می‌کنند، مثلا از ساعت ١٢ ظهر تا ساعت ١ بعد از ظهر ولی یکی با سرعت ١٠٠ و دیگری با سرعت ٥٠ و سر ساعت ١ می‌ایستند. در اینجا هر دو از نظر یک بعد که بعد زمانی باشد برابر هستند یعنی او یک ساعت حرکت کرده این هم یک ساعت، ولی از نظر بعد مسافتی تفاوت دارند، او ١٠٠ کیلومتر حرکت کرده است و این ٥٠ کیلومتر. پس حرکت دو تقسیم برمی‌دارد و از دو نظر حالت مقداری دارد. مقدار یعنی کمّ یا کمیت. آنگاه که شیء از یک نظر قابلیت تقسیم داشته باشد می‌گوییم دارای کمیت است. اگر این انقسامات بالفعل باشد آن شیء عدد است و اگر بالقوه باشد و حد مشترک داشته باشد به آن «مقدار» می‌گوییم و چون اینجا انقسامات بالفعل نیست بلکه بالقوه است به آن مقدار می‌گوییم. پس ما می‌بینیم که هر حرکتی واقعآ دارای دو مقدار و کمیت است یعنی واقعآ از دو نظر قابلیت تقسیم دارد.

تا اینجا ما برای حرکت فقط دو مقدار و کمیت و قابلیتِ تقسیم قائل شدیم. حالا به چه دلیل یکی از این دو زمان باشد؟ می‌گوید: از این دو تا وقتی که ما آن یکی را که زمان نامیدیم در نظر بگیریم می‌بینیم آن واحدِ مقداری یک امر متصل غیر قارّ و یک امتداد غیر قارّالذات برای حرکت است، امتدادی است برای حرکت ولی امتدادی که اجزای آن با یکدیگر اجتماع وجود ندارند؛ یعنی حرکت دو امتداد دارد، به حسب یک امتداد یعنی امتداد مسافتی اجزا و واحدهایش با هم قابل اجتماع هستند. اگر ما می‌گوییم این پرش پنج متر طولش بود، خود آن پنج متر طول با همدیگر اجتماع در وجود دارند یعنی در آنِ واحد همه با یکدیگر وجود دارند. به ما می‌گویند امتداد این پنج متر را نشان بده، می‌گوییم از اینجا تا اینجا. خود حرکت البته غیر قارّالذات است ولی این امتداد حرکت که متحرک طی کرده است و حرکت