اینجا برای عدم تضاد این دو حرکت چند بیان می‌آورند. بیان اول بیان دقیقی است که در باب جواهر و اعراض بحث خواهد شد و در گذشته هم به آن اشاره شده است و آن این است: آیا خط مستقیم و خط منحنی دو فرد از یک نوعند، یا دو نوعِ مختلف از خط هستند؟ یک وقت می‌گوییم خط مستقیم و خط منحنی دو فرد یا دو صنف از نوعِ خط هستند[١] ، و یک وقت می‌گوییم این دو، دو نوع از خط هستند و

خط به منزله جنس آنهاست. اگر این دو را یک نوع بدانیم لازمه‌اش این است که یک خط بتواند مستقیم باشد، بعد تغییر حالت پیدا کند و منحنی شود؛ مثل انسانی که سفید است و تغییر حالت پیدا می‌کند و سیاه می‌شود؛ اینجا با تغییر حالت، به نوعیت صدمه وارد نمی‌آید. ولی اگر بنا شود خط مستقیم و خط منحنی دو نوع باشند لازمه‌اش این است که واقعیتِ یکی از بین برود تا واقعیت دیگری روی کار بیاید، حال یا از طریق حرکت در ذات و یا از طریق کون و فساد، و به هر حال باید یکی معدوم شود تا دیگری موجود شود. اگر بنا شود شیئی که فرد یک نوع است فردِ نوع دیگر شود، جز به اینکه ماهیتش تغییر کند و فسادی بر آن عارض شود امکان‌پذیر نیست[٢] .

این آقایان در باب خط مستقیم و خط منحنی معتقدند که محال است خط مستقیم به خط منحنی تبدیل شود و بر عکس، و هر جا ابتدائا انسان چنین چیزی خیال کند، در واقع به این صورت است که یکی معدوم شده و دیگری به وجود آمده است. حکما معتقدند امکان ندارد واقعیت خط مستقیم محفوظ بماند و صفت استقامتش به انحنا تبدیل شود، یا اینکه خط منحنی ذاتش باقی بماند و صفت انحنایش تبدیل به استقامت شود.

[١] . يعنی «خط» نوع است و «مستقيم بودن» و «منحنی بودن» از مشخصات فردی است. طبق اين قولاختلاف خط مستقيم با خط منحنی نظير اختلاف زيد و عمرو است؛ «انسان» نوع است و اختلاف زيدبا عمرو در رنگ و حجم و... می‌باشد. اگر هم خط مستقيم و خط منحنی را دو صنف بدانيم اختلافشاننظير اختلاف انسان سياه با انسان سفيد می‌شود.

[٢] . مثلا اگر آب بخواهد هوا شود بايد در آن تفاسدی پيدا شود تا هوا به وجود آيد.