مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٢٨

مجـموعه آثار اسـتاد شهيد مطـهری، جلد ١٢، ص ٤٢٨

جلسه هشتاد و ششـم

بسم الله الرحمن الرحیم

«و منها أنّ العلامة الطوسی ذکر فی رسالة بعثها إلی بعض معاصریه...»[١] .

سؤال خواجه نصیرالدین طوسی

در فصل ٦ مسائل متفرقه‌ای مربوط به سرعت و بطؤ بیان شده است. یکی از این مسائل سؤالی است که علامه طوسی (خواجه نصیرالدین) از شمس‌الدین خسروشاهی[٢] کرده است. این سؤال راجع به مسأله اساسی رابطه حرکت و زمان

است. سؤال خواجه این است :مقدمه اول: ما می‌دانیم که هیچ حرکتی در عالم موجود نمی‌شود مگر اینکه درجه معینی از سرعت را داشته باشد. در واقع[٣] حرکت مطلق بدون اینکه دارای حد معینی از سرعت باشد، یک امر مبهم الوجود و غیر متعین الوجود است و به منزله

[١] . اسفار ج ٣، ص ١٩٩ (مرحله ٨ ، فصل ٦).

[٢] . شمس‌الدين خسروشاهی استاد خواجه نبوده، ولی سنّآ در طبقه اساتيد خواجه است؛ چونشمس‌الدين شاگرد فخر رازی است و خواجه هم به يك واسطه شاگرد فخر رازی بوده است.

[٣] . اين تعبير را خواجه نكرده، من برای توضيح عرض می‌كنم.