شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ٥٩
٩. مرحوم سيد ابن طاووس در كشف المحجة از كافى روايت مى آورد و مى گويد: كلينى در زمان امام حسن عسكرى عليه السلام متولد شد و در زمان وكلاى امام عصر زيست و قبل از رحلت على بن محمد سمرى (آخرين نائب خاص امام عصر عليه السلام )، وفات كرده است. اين كه مرويات كلينى در زمان نواب خاص امام زمان عجل اللّه تعالى فرجه بوده، قرينه روشنى بر صحت كتاب هايش مى باشد. زيرا او مى توانسته از اوضاع و احوال كتب و مآخذ ـ در صورت ترديد ـ از نواب خاص سؤال كند. به ويژه كه از خود نواب خاص و ديگران كه در همان سرزمين بوده اند، نقل روايت كرده اند. [١] ١٠. محدث قمى در هدية الاحباب، مرحوم كلينى را مطمئن ترين محدث، پناه علماء و فتوا دهنده طوايف اسلام، مروج مذهب در غيبت امام عصر عجل اللّه تعالى فرجه و مرجع و روشنى چشم شيعه [٢] مى داند. ١١. آية اللّه خويى در رجالش [٣] از قول مرحوم آية اللّه نائينى، مناقشه در اسناد روايات كافى را حرفه و ترفند عاجزان و ناتوانان خوانده است. ١٢. آية اللّه سيد محسن حكيم در مستمسك عروة الوثقى [٤] ، كافى را يكى از كتب اربعه مى داند كه محور عمل شيعه مى باشد. بيان نكته اى ديگر نيز بجاست، و آن اين كه: عجيب است كه وقتى يكى از مشايخ، سخنى از ابو حنيفه و غير او يا از كتابى معين نقل مى كند، بلافاصله علم به صدق گفتار او حاصل است. اما وقتى از معصوم عليه السلام كلامى نقل مى شود، در معرض شك و ظنّ قرار مى گيرد. در حالى كه وقتى از امام حسن عسكرى عليه السلام در مورد كتب بنى فضال و جواز روايت از آنها سؤال مى شود، مى فرمايند: «آنچه از ما روايت كرده اند بگيريد، و آنچه مربوط به آراء نظرات و استنباط هاى خود آنهاست، رها كنيد» (خذوا بما رووا وذروا ما راوا).
[١] بحار الأنوار، چاپ كمپانى، ج ١٧، ص ٥٧.[٢] مرحوم نمازى از پسر محدث قمى نقل كرده كه پدر پس از ابتلا به بيمارى چشم، با كشيدن كتاب كافى بر چشمش، از بيمارى رهايى يافت.[٣] معجم رجال الحديث، ج ١، ص ٩٩.[٤] مستمسك عروة الوثقى، فهرست رموز كتاب.