شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ٣٤٤
از شيخ طوسى آغاز مى كنيم كه يكى از منابع اصلى كتاب تهذيب و استبصار وى كتاب كافى است، وى در اين دو كتاب، راويان چندى را با وصف «ضعيف جدا» ياد كرده كه همگى از راويان كافى بوده اند كه گاه رواياتى بسيار هم از آنها در كافى نقل شده است. اين افراد عبارت اند از: ـ سهل بن زياد، وى در نزديك به دو هزار روايت كافى قرار گرفته و شيخ درباره او مى گويد: ضعيف جدا عند نقّاد الأخبار [١] . ـ محمد بن سنان [٢] ، از وى بيش از چهارصد حديث در كافى نقل شده است. ـ على بن حديد [٣] ، وى در بيش از هفتاد روايت كافى قرار گرفته است. ـ ابوالبخترى وهب بن وهب، [٤] از وى حدود ٢٠ حديث در كافى ديده مى شود. ـ احمد بن هلال، [٥] از وى ده روايت در كافى نقل شده است. شيخ صدوق نيز در كتاب من لايحضره الفقيه به ضعيف بودن يا فساد مذهب راويانى چند تصريح كرده، اشاره مى كند كه بر روايات منفرد آنها فتوا نمى دهد. اين افراد همگى در اسناد كافى واقع اند و گاه روايت كلينى از آنها بسيار فراوان است؛ از اين گروه اند: ـ سكونى، [٦] نام وى در بيش از ٤٥٠ روايت كافى مشاهده مى گردد. ـ سماعة بن مهران [٧] ، نام وى در بيش از ٣٥٠ روايت كافى ديده مى شود.
[١] استبصار، ج ٣، ص ٢٦١، ذيل ح ٩٣٥ و مقايسه كنيد با رجال شيخ طوسى، ص ٣٨٧، ش ٥٦٩٩ = ٤.[٢] تهذيب، ج ٧، ص ٣٦١، ذيل ح ١٤٦٤؛ استبصار، ج ٣، ص ٢٢٤، ذيل ح ٨١١.[٣] استبصار، ج ٣، ص ٩٥، ذيل ح ٣٢٥ و نيز ج ١، ص ٤٠، ذيل ح ١١٢.[٤] تهذيب، ج ٩، ص ٧٧، ذيل ح ٣٢٥ و نيز استبصار، ج ١، ص ٤٨، ذيل ح ١٣٤.[٥] استبصار، ج ٣، ص ٣٥١، ذيل ح ١٢٥٣ و نيز ص ٢٨، ذيل ح ٩٠؛ تهذيب، ج ٩، ص ٢٠٤، ذيل ح ٨١٢.[٦] كتاب من لا يحضره الفقيه، ج ٤، ص ٣٤٤، ذيل ٥٧٤٥.[٧] كتاب من لا يحضره الفقيه، ج ٢، ص ١٢١، ذيل ح ١٩٠٢.