شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ١٤٠
محدثين معروف مثل احمد بن محمد بن عيسى كه شيخش محمد بن خالد است، شيوخى دارند كه از ضعفا روايت مى كنند. سعد بن عبداللّه از رؤساى قميّين و محدثين، شاگرد اوست. احمد بن جعفر حميرى از محدثين خيلى مهم بوده با معصومين عليهم السلام مكاتبه داشته، شيخش احمد بن محمد بن خالد مى باشد. دو وجه ديگر هم بر اعتبار او نقل كرده اند: ١ ـ در بلاد نُوّاب اربعه بوده، نمى شود گفت احاديثى را به آنها عرضه نمى داشته، ٢ ـ خود شخص كلينى احاديث كتابش را صِحّه گذاشته ـ دليل دوم محدث نورى: كه قبل از او شيخ حرّ عاملى رحمه الله هم بيان فرموده: دليلى است كه سيد بن طاووس قدس سره در كتاب كشف المُحجَّه براى اعتبار تمام نوشته جات كلينى آورده، نه تنها كافى، چون سيد مطلبى از كتاب رسائل الائمّة كلينى نقل مى كند، و براى اين كه ثابت كند كه آن كتاب احتياج به لحاظ سند ندارد و كتاب معتمدى است، تقريبى را كه علما براى كافى استدلال كرده اند ذكر مى كند. مى فرمايد: شيخ كلينى معاصر بوده با ٤ نفر از نُوّاب اربعه امام زمان سلام اللّه عليه، ١. عثمان بن سعيد عمروى؛ ٢. محمد بن عثمان؛ ٣. حسين بن روح نوبختى؛ ٤. على بن محمد سيمرى (سمرى). هر ٤ نايب بزرگوار و عالى مقدار معاصر كامل بوده اند با كلينى و وفات او قبل از وفات سيمرى بوده، چون او در سال ٣٢٨ (يا ٣٢٩ يا ٣٣٠ق به عقيده شيخ بهائى رحمه الله در كتاب زبده) وفات كرده و سيمرى در شعبان ٣٢٩ وفات نموده، در زمانى مى زيسته كه راهى براى تحقيق مطالبش بوده، مى توانسته از سفرا استفاده كند و اعتبار كتابش را به دست بياورد. و چون در آن زمان بوده، لذا امكانات كافى از اين حيث در اختيار داشته. ـ البته بعض جزئيات ديگر را از محدث نورى و شيخ حر نقل نموده اند. به تعبير جناب شيخ حر، از نواب روايت مى كند و غالبا در ١ بلد بوده، در بغداد و قبرش هم آن جاست، پس از نظر مكان و زمان با اين ها قابل تطبيق است. و يكى از رسوم شيعه عرض كتاب بوده به سفراء و به توسط آنها به ائمه عليهم السلام و كلينى با اين اهتمام شديدى كه نسبت به كافى داشته و ٢٠ سال روى آن زحمت كشيده، نمى شود كه معاصر و معاشر نُواب اربعه باشد و كتابش را به