احاديث، اهتمامى تام داشته و احاديث پيامبر اكرم و ائمه اطهار عليهم السلام را با دقت به نگارش درآورده است. تعداد كتاب هاى حديثى كه در دوران حضور ائمه عليهم السلام تأليف گرديده بالغ بر هزاران رساله است. اما از آن ميان حدود ٤٠٠ رساله كه اصول ناميده مى شود، اهميت فوق العاده دارد، زيرا مؤلف اصول مطالب آن را مستقيما از امام عليه السلام يا از راوى امام نقل مى كند. اين اصول، زمينه ساز تأليف مجموعه هاى بزرگ حديثى ـ از قبيل كافى و ساير كتب اربعه شيعه ـ گرديده است.

كلينى و اصول اربعمأة

يكى از بزرگ ترين محدثان دوره اسلامى، محمد بن يعقوب كلينى متوفاى ٣٢٩ هجرى است كه براى تأليف كتاب خود كافى بيست سال وقت سپرى كرده است. كلينى نه تنها اصول اربعمأة را در اختيار داشته، بلكه هزاران رساله و حديث را با سلسله سند متصل در كتاب خود نقل نموده است. شيخ مفيد مى گويد: كافى جليل ترين كتب شيعه، و از حيث فائده از همه مفيدتر است. [١] شهيد اول چمى نويسد: كتاب كافى در حديث، كتابى است كه اماميه مانند آن را به خود نديده است. [٢] محقق كركى مى گويد: كتاب بزرگى كه كافى نام دارد، در حديث مانند آن نوشته نشده است. اين كتاب از احاديث شرعى و حقايق دينى مطالبى در بر دارد، كه در هيچ كتاب ديگرى يافت نمى شود. [٣] شهيد ثانى مى گويد: اين حواشى مختصرى است كه بر اصول كتاب كافى و سرچشمه آب صافى تأليف ثقه جليل محمد بن يعقوب كلينى ـ أنار اللّه برهانه وأعلى فى عليين مكانه ـ نوشته ام. به جان خودم سوگند تار و پود اين كتاب به گونه اى بافته شده است كه مانندى ندارد. و از اين كتاب، قدر و منزلت و جلالت كلينى فهميده مى شود. [٤] صاحب مستدرك الوسائل مى نويسد: كافى قدرش عالى و شأنش عظيم است. و بر

[١] رياض العلماء، ج ٢، ص ٢٦٢.[٢] مقدمه كافى، ص ٢٧.[٣] همان مدرك.[٤] روضات الجنات، ج ٦، ص ١١٣.