شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ٣١٥

محدث نورى مى فرمايد: بى نظير بودن كافى به جهت حجم گسترده اش نيست، چرا كه مجموعه هاى حديثى گسترده تر از كافى در آن زمان وجود داشته است، همچون محاسن برقى و نوادر الحكمه محمدبن احمدبن يحيى اشعرى، بلكه به جهت اتقان كتاب است. [١] مرحوم محدث نورى در توضيح عبارت شيخ مفيد مى گويد: مراد از اكثريت فايده، اين است كه كافى به دليل اشتمال بر اصول، اخلاق، فروع و مواعظ، از جامعيت برخوردار است. اما «اجل» بودن كافى به جهت معتبر و معتمد بودن آن مى باشد. در عصر كلينى، تمام اصول موجود بوده است، چنانكه از ترجمه شاگرد كلينى، هارون بن موسى تلعكبرى استفاده مى گردد. [٢] در اعتبار اصول هيچ ترديد نيست، نه به جهت مناقشه در سند تا مؤلفين اين اصول و نه به جهت مناقشه در سند مؤلفين اصول تا ائمه معصومين عليهم السلام . وقتى كتب معروف به اصول، بى نياز از بحث سندى باشد، قهرا كافى نيز كه اجل كتب است بايد اين ويژگى را داشته باشد، چون مفاد «اجل» اين است كه تمام امتيازات ساير كتب را داشته و بر آنها برترى هم داشته باشد. [٣] پيش از آغاز بررسى كلام ايشان، بر اين نكته تأكيد مى كنيم كه داورى دانشمندان در اعتبار تمام احاديث كافى ـ به ويژه دانشمندان متأخر ـ به خودى خود، دليلى بر اين امر نيست، بلكه بايد اين داورى را زمينه ساز حصول اطمينان بدانيم، زيرا اثبات حجيت تعبدى كلمات بزرگان در اين بحث بسيار دشوار است. به هر حال سخن شيخ مفيد در اين بحث از اهميت ويژه اى برخوردار است، لذا محور بحث را كلام ايشان قرار مى دهيم.