كفايت مى كند. چنين شهادتى را ابن قولويه در كامل الزيارة خويش دارد و مقبول واقع شده است. ١٦. علّامه اردبيلى در خاتمه جامع الرواة مى گويد: نزد شيخ طوسى كتب و اصول، معروف بوده اند. لذا اگر طريق به اينها نيز ضعيف باشد، در صورتى كه نويسندگان، ثقه باشند، اشكالى ندارد.

ب. آراء دانشمندان و صاحبنظران در مورد كافى شريف

١. فيض كاشانى در كتاب وافى مى گويد: تمام آنچه كتب اربعه به خصوص اشرف، اتم اجمع و مطمئن ترين آنها يعنى كافى دارند، وافى داراست. مرحوم كلينى در هر حديثى تمام سلسله سند بين خود و معصوم را ـ به جز موارد نادرى كه از خود اصل نقل مى كند ـ مى آورد. ٢. شهيد اول و محقق كركى معتقدند كه در ميان اصحاب، كسى مانند مؤلف كافى عمل نكرده است. تا جايى كه شهيد در كتاب ذكرى به دنبال آوردن روايت مرسلى در استخاره مى گويد: مرسل بودنش عيبى ندارد، زيرا كلينى در كافى و شيخ در تهذيب آورده اند. ٣. ابن اثير، امام رضا عليه السلام و مرحوم كلينى را به ترتيب، احياءگر مذهب شيعه در قرن دوم و سوم هجرى خوانده است. [١] ٤. علّامه مجلسى كه اصولاً گفتار كلينى را در غايت متانت و مشتمل بر فوايد فراوان مى داند از او روايت نقل مى كند. ٥ و ٦. علّامه حلى در مختصر و نجاشى در رجال، مرحوم كلينى را شيخ اصحاب و مطمئن ترين مردم در نقل حديث دانسته اند كه كافى را در مدت بيست سال تدوين نموده است. ٧ و ٨. شيخ مفيد و محدث نورى كتاب كافى را بزرگ ترين و سودمندترين كتب شيعه مى خوانند و مرحوم نورى، دلايل سودمندى و جامعيت كافى را نيز مى آورد.

[١] اين سخن ابن اثير را، سيد بحرالعلوم در رجال خويش نيز آورده است.