شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ٥٦٧

ه . زعفرانى نيز به تصريح نجّاشى، اصحاب امام صادق عليه السلام را ملاقات كرده است، و بقاء او تا زمان كلينى بعيد است. و. لذا ظن به برمكى، به عنوان راوى فضل، تقويت مى شود، به علاوه اين كه او مانند كلينى اهل رى است و زمان او، قريب زمان كلينى است، چرا كه نجّاشى از كلينى با دو واسطه، و از برمكى با سه واسطه، نقل مى كند، و همچنين نقل صدوق از كلينى با يك واسطه، و از برمكى، با دو واسطه، و كشّى هم، كه معاصر كلينى است، گاه از برمكى با يك واسطه، و گاه بدون واسطه، روايت مى كند. در نتيجه طبقه، اقتضاى معاصرت ايشان را مى رساند. {-٢-}

٨. نقد نظر شيخ بهايى

بسيارى از بزرگان، اين نظر را نپذيرفته اند، و مى توان گفت شيخ در اين رأى تنها و منفرد است. برخى دلايل ردّ اين قول چنين است. الف. نهايت چيزى كه مطالب شيخ افاده مى كند، نزديكى زمان كلينى با برمكى است، و اين معنا، اثبات روايت او را از برمكى نمى كند. ب. كسى از بزرگان، برمكى را از مشايخ كلينى، ذكر نكرده است. ج. با توجه به تضعيف ابن غضائرى، توثيق برمكى اشكال دارد، لذا ادعاى اجماع بر تصحيح روايات محمّد بن اسماعيل با تطبيق اين عنوان بر برمكى، سازگار نيست، و اساس استدلال شيخ، خدشه دار ميشود. د. نجّاشى ذكر مى كند كه محمّد بن اسماعيل برمكى، از عبداللّه بن داهر، و او از امام صادق عليه السلام نقل مى كند. پس چگونه ممكن است او واسطه بين كلينى و فضل بن شاذان باشد؟! ه . در ترجمه يونس بن عبدالرحمان آمده است كه برمكى از عبدالعزيز بن مهتدى، نقل مى كند كه از اصحاب امام رضا عليه السلام است. بنابراين كلينى نمى تواند از او نقل كند.