شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ٣٤٢
قسم اول: مؤلفان معتبر در نزد طايفه اماميه. از برخى از كتب اين قسم در مقدمه فقيه [١] به عنوان كتب مشهورى كه مورد اعتماد و مرجع طايفه اماميه مى باشند ياد مى كند. همچون محاسن احمد بن محمد بن خالد برقى، نوادر احمد بن محمد ابن عيسى، مشيخه حسن بن محبوب، كتب سى گانه حسين بن سعيد، نوادر محمد بن ابى عمير، نوادر الحكمه محمد بن احمد بن يحيى اشعرى و نيز كتاب صلاة و كتاب زكات حماد بن عيسى كه غالبا از حريز روايت مى كند كه كتاب حريز از كتب مرجع به شمار مى آيد. از زمره كتب معتبر، كتاب طلاق حسن بن محمد بن سماعه است كه با وجود واقفى بودن مؤلف، در وثاقت وى و اعتبار كتابش بحثى نيست. قسم دوم: راويان تضعيف شد همچون اسحاق بن محمد نخعى كه شديدا تضعيف شده و كتب وى نادرست خوانده شده است [٢] (كتاب اخبار السيد وى ظاهرا مصدر كافى بوده است [٣] )، الحسن بن العباس بن الحريش مؤلف كتاب انا انزلناه فى ليلة القدر (اين كتاب كه از مصادر كافى است [٤] ، شديدا تضعيف شده است [٥] )، سلمه بن الخطاب (كتاب وفاة النبى صلى الله عليه و آله وى، از مصادر كافى بوده است [٦] ، از وى با عبارت ضعيف الحديث ياد شده است [٧] )، محمد بن على صيرفى ابوسمينه (كتاب دلائل وى از مصادر كافى بوده [٨] اين راوى شديدا تضعيف شده است [٩] ). قسم سوم: در وثاقت مؤلف اختلاف نظر ديده مى شود. سهل بن زياد [١٠] كه كتاب
[١] كتاب من لايحضره الفقيه، ج ١، ص ٤ و ٣.[٢] رجال نجاشى، ص ٧٣، ش ١٧٧؛ ضعفاء ابن غضائرى، ص ٤١، ش ١٤، (مجمع الرجال، ج ١ ص ١٩٧).[٣] كافى، ج ١، ص ٥٠٨، ح ٩ تا ص ٥١٢، ح ٢٢.[٤] كافى، ج ١، ص ٢٤٢، ح ١ تا ص ٢٥٢، ح ٩، ص ٥٣٢، ح ١١ تا ص ٥٣٣، ح ١٣.[٥] رجال نجاشى، ص ٦٠، ص ١٣٨؛ ضعفاء ابن غضائرى، ص ٥١، ش ٣٤، (مجمع الرجال، ج ٢، ص ١١٨).[٦] كافى، ج ١، ص ٢٢١، ح ٥ تا ص ٢٢٢، ح ٨.[٧] رجال نجاشى، ص ١٨٧، ح ٤٩٨.[٨] كافى، ج ١، ص ٣١٣، ح ١٠ تا ص ٣١٦، ح ١٥، وص ٣٢١، ح ٦ ـ ٩.[٩] مصادر تضعيف وى پيشتر گذشت.[١٠] وى در رجال شيخ، ص ٣٨٧، ش٥٦٩٩ = ٤ توثيق و در مصادر ديگر تضعيف شده است: رجال نجاشى، ص ١٨٥، ش ٤٩٠؛ فهرست شيخ طوسى، ص ٢٢٨، ش ٣٣٩؛ استبصار، ج ٣، ص ٢٦١، ذيل ح ٩٣٥.