در تحرير محلّ نزاع، تذكر اين نكته ضرورى مى نمايد كه مراد از معتبر بودن احاديث كافى ـ مثلاً ـ ظاهرا اعتبار ذاتى احاديث است، اما در صورت بروز اختلاف در ميان احاديث و در فرض تعارض روايات، تكليف چيست؟ مسئله اى ديگر است و چه بسا اخباريان نيز در صورت تعارض، در ترجيح يك حديث بر حديث ديگر براى تعيين افقه و اوثق به بحث سندى روى آورند. علامه مجلسى در مقدمه مرآت العقول تصريح مى كند كه به روايات اصول معتبره همچون كافى، مى توان عمل كرد، هرچند براى ترجيح برخى بر برخى ديگر ناگزير بايد به سند احاديث مراجعه كنيم. [١] بارى، با عنايت به اهميت بسيار اين بحث، آيه اللّه والد مدظلّه، چندين جلسه از بحث هاى رجال خود را ـ كه در سال تحصيلى ٦٢ ـ ٦٣ القا مى فرمودند ـ به اين امر اختصاص دادند. [٢] ايشان استوارترين بحث در اثبات اعتبار احاديث كافى را، سخنان مرحوم محدث نورى قدس سرهدر فايده چهارم از خاتمه كتاب مستدرك الوسائل دانسته، تصريح مى كردند كه هيچ بحثى (نه قبل از آن و نه بعد از آن) نديده اند كه در اتقان به پايه آن برسد، لذا محور درس خويش را بررسى سخنان ايشان قرار دادند. مقال حاضر با عنايت به افادات ايشان تنظيم شده است. گرچه در آن گاه افزوده هايى بر سخنان ايشان ديده مى شود و در تنظيم مباحث نيز تغييراتى صورت داده شده، ولى در مجموع از محتوا و شكل دروس ايشان فاصله زيادى نگرفته است و تقريبا غالبا تقرير درس ايشان به شمار مى آيد. [٣] اگر در اين مقاله احيانا كاستى راه يافته، از ناتوانى راقم سطور است و اميد است كه خوانندگان بر آن قلم عفو كشيده، وى را در مظان استجابت دعا از ياد نبرند. بعونه و منّه ـ سيد محمد جواد شبيرى

[١] مرآة العقول، ج ١، ص ٢١ و ٢٢.[٢] جلسه چهارم تا دوازدهم. در جلسه سوم نيز به اين بحث اشاراتى شده است. از اين جلسات، جلسه نهم ضبط نشده است. لذا شايد برخى از مطالب ايشان در اين مقال منعكس نشده باشد.[٣] اواخر مقاله به طور كامل از سوى نگارنده افزوده شده است.