از دروغ اجتناب نكند، ثقه نيست و اگر خطاها و لغزش هاى فراوان داشته باشد داراى قوه ثبت نخواهد بود؛ بنابر اين اوثق به معناى كسى است كه عالى ترين درجه اجتناب از كذب را دارد، و اَثْبَت كسى است كه در مصون بودن از لغزش و خطا ممتاز است. از اين رو، اين دو لفظ مراد محدث نورى را اثبات نمى كند، هر چند ايشان با گردآورى شواهد، براى اثبات نظريه خود بسيار خود را به زحمت انداخته است. خلاصه اين كه: از اين دو لفظ اين معنا استفاده نمى شود كه اشخاصى كه به آن دو توصيف مى شوند، همه فضايل سايرين را به نحو تمام و كمال دارا هستند، بلكه مراد مبرا بودن آنها از دروغ و اشتباه و لغزش است، و اين كه دو ويژگى در حد اعلى در آنها وجود دارد، و اين امر ربطى به صحت روايات كتاب او و وثاقت راويان آنها و يا همراه بودن آنها با قراين داخلى كه مدعاى محدث نورى است، ندارد. ثانيا. اين كه برخى تنها از ثقه روايت و ارسال مى كنند (بر فرض كه آن را مزيت قلمداد كنيم) ربطى به وثاقت آنها ندارد، به گونه اى كه مرحوم كلينى آن مزيت را نداشته باشد، اوثق و اثبت نباشد؛ زيرا ويژگى اوثق و اثبت مربوط به اجتناب از كذب و صيانت از لغزش و اشتباه است، نه ويژگى ديگر. ثالثا. نقل روايت از افراد ضعيف، بدون ذكر نام او با وثاقت شخص منافات دارد، ولى اگر نام آنها در سند آورده شود، منافاتى با وثاقت او ندارد. البته بسيار نقل كردن از راويان ضعيف مذموم است همان طور كه موجب تبعيد احمد بن محمد بن خالد برقى شد، بنابر اين اگر مرحوم كلينى از تعدادى از ضعفا با ذكر نام آنها در سند، روايت نقل كند، اين امر با اوثق و اثبت بودن وى منافات نخواهد داشت. رابعا. مراد از اجتناب از نقل از ضعيف، نقل بلاواسطه از اوست و گرنه نقل از ثقه اى كه او از ضعيف نقل مى كند اشكالى ندارد و امر رايجى است. يكى از اين افراد نجاشى است كه مروىٌ عنه بلاواسطه او همگى ثقه اند، ولى در عين حال در سلسله سند او گاهى راويان ضعيف ديده مى شوند، لذا در احوال ابى المفضّل محمد بن عبداللّه بن محمد مى نويسد: «تمام عمرش را در تحصيل حديث در مسافرت بود و در كوفه تولد يافت، در ابتداى امر شيعه بود و سپس منحرف شد. اكثر اصحاب از او