شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ١٤٢
به عيالش گرفتارى داخلى داشته، به توسط سفرا درخواست دعا مى كند، مسئله را هم نمى گويد، مى گويد مشكله اى دارم، حضرت دعا كند، جواب مى آيد زوج و زوجه كارشان اصلاح شد. مى فرمايد: أبو غالب و غيره كه راوى كتاب بوده اند اين ها چطور براى حوايج دنيويه خودشان سؤال مى كنند، ولى هيچ كدام نسبت به چنين كتاب با اين اهميت و ارزش هيچ از آن نپرسند. و بى تفاوت باشند. در چند جاى فرمايش اين ها جاى صحبت هست. ١ ـ جمله اول سيد: براى هدف ما چندان يك قسمتش دخالت ندارد. مى فرمايد: كلينى قبل از سيمرى وفات كرده، اين را براى اين جهت مى فرمايد كه اگر وفات كلينى بعد از سيمرى يا در همان حدود وفات او بوده، يمكن أن يقال كه رسائل الائمه را بعد از وفات سيمرى نوشته يا وقتى نوشته كه فرصت عرضه به سيمرى را نداشته، براى دفع اين شبهه مى گويد كه حدود يك سال قبل وفات يافته، ولى اين جمله را راجع به كافى احتياج نداريم، چون كافى بلا اشكال قبل از سيمرى نوشته شده، چون در رجال نجاشى مى نويسد در سال ٣٢٦ق اشخاصى كافى را نزد كلينى مى خواندند. ولى ذكر اين مقدمه براى بحث از كتاب رسائل الائمه كلينى و بعض تأييدات محدث نورى مناسب است كه ببينيم آيا اين جمله صحيح است يا نه؟ مرحوم شيخ حر عاملى در اين باره كه وفات كلينى قبل از وفات سيمرى بوده يا بعد از آن بحث نمى كند. احتمال اين معنى هست كه تلخيص كرده، ولى حاجى نورى نقل مى كند. (در ج ٢٠ وسائل طبع نجف، ص ٧١ و كشف المحجه، ص ١٥٨ اين را تعيين نموده) ـ در اين مورد ٣ احتمال هست ١. ٣٢٨ق سال وفات كلينى ٣٢٩ق سال فوت سيمرى؛ ٢. عكس آن؛ ٣. هر دو در يك سال ٣٢٨ق يا ٣٢٩ق كه به يك حساب چهار احتمال مى شود. احتمال اقوى: اين است كه فوت كلينى ٣٢٩ق مى باشد. مدرك سال ٣٢٨ق فهرست شيخ طوسى قدس سرهاست كه نوشته: توفّى في سنة ٣٢٨ق ولى در كتاب رجال كه زمان تأليفش متأخر از تأليف فهرست است و به ضميمه رجال نجاشى كه متأخر از شيخ نوشته، در شعبان سال ٣٢٩ق وفات او را نوشته، و راجع به سيمرى اختلاف