تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥١٩ - چون وطن دوستى معلول حب ذات است لذا محبت بوطن قابل شدت و ضعف و در معرض هستى و نيستى است
وطن از ديدگاه قرآن
گروه يكم - آياتى وجود دارد كه علاقه بوطن را كاملًا تاييد مى كند ،
وطن از ديدگاه قرآن روشى كه ما در مباحث مربوط به موضوع وطن و وطن دوستى به طور اختصار پيش گرفتيم ، ناشى از مشاهدات و تاملاتى است كه همگان مى توانند آن را بپذيرند . مى توان گفت : اصول و ريشه هاى اين روش در قرآن مجيد بترتيب زير آمده است : اين اصول را ، ما با گروه بندى آيات مربوطه توضيح مى دهيم :
گروه يكم - آياتى وجود دارد كه علاقه بوطن را كاملًا تاييد مى كند ، مانند :
« وَإِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ لا تَسْفِكُونَ دِماءَكُمْ وَلا تُخْرِجُونَ أَنْفُسَكُمْ مِنْ دِيارِكُمْ . » ٢ : ٨٤ [١] ( و موقعى كه ما از شما پيمان گرفتيم كه خونهاى يكديگر را نريزيد و يكديگر را از وطنهاى خود بيرون نكنيد ) « لا يَنْهاكُمُ الله عَنِ اَلَّذِينَ لَمْ يُقاتِلُوكُمْ فِي اَلدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ الله يُحِبُّ اَلْمُقْسِطِينَ . » ٦٠ : ٨ [٢] ( خداوند شما را از نيكو كارى و عدالت در بارهء كسانى كه با شما به جنگ و پيكار بر نخاستهاند و شما را از وطنهاى خود بيرون نكردهاند ، جلوگيرى نمى كند . قطعا خداوند عدالت كنندگان را دوست مى دارد ) .
« إِنَّما يَنْهاكُمُ الله عَنِ اَلَّذِينَ قاتَلُوكُمْ فِي اَلدِّينِ وَأَخْرَجُوكُمْ مِنْ دِيارِكُمْ وَظاهَرُوا عَلى إِخْراجِكُمْ أَنْ تَوَلَّوْهُمْ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ فَأُولئِكَ هُمُ اَلظَّالِمُونَ . » ٦٠ : ٩ [٣] ( خداوند فقط از دوستى شما با كسانى كه با شما در بارهء دين جنگيدند و از وطنتان بيرون كردند و در بيرون كردن شما به يك ديگر كمك كردند نهى مى كند . آنان ستمكاران هستند ) .
« قالُوا وَما لَنا أَلَّا نُقاتِلَ فِي سَبِيلِ الله وَقَدْ أُخْرِجْنا مِنْ دِيارِنا ٢ : ٢٤٦ . . . » [٤]
[١] سوره البقرة ، آيهء ٤٨ . .
[٢] سوره الممتحنة ، آيهء ٨ . .
[٣] سوره الممتحنة ، آيهء ٩ . .
[٤] سوره البقرة ، آيهء ٢٤٦ . .