تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥١٣ - وطن چيست ؟ و آيا حب الوطن مطلوب مطلق است ؟

( خوشا به حال كسى كه نفسش رام شده و كسبش حلال بوده و با صفاى توحيد و اطمينان بوعدهء الهى اخلاق درونىاش نيكو گشته و ظاهرش فر و شكوه روحى پيدا كرده و شر خود را از مردم بر كنار نموده است ) .
« حب الوطن من الايمان » . [١] ( دوست داشتن وطن از ايمان است . )

((٣٨٠٧)) مسكن يار است و شهر شاه من پيش عشق اين بود حب الوطن
وطن چيست ؟ و آيا حب الوطن مطلوب مطلق است ؟
در علوم سياسى و حقوق مدنى و همچنين در تفسير لغوى وطن اختلاف نظرى وجود دارد .
بعضى از متفكرين علوم سياسى معتقدند كه وطن يك انسان عبارت از جايگاهى است كه در آن زندگى مى كند . بعضى ديگر مى گويند : براى صدق وطن كافى نيست كه جايگاهى براى زندگى يك انسان بوده باشد ، بلكه بايد روابطى طبيعى يا قرار دادى جايگاهى را براى انسان به عنوان وطن محقق بسازد ، مانند زاييده شدن در آن جايگاه ، يا پذيرش آداب و رسوم و حقوق و اخلاق و مذهب مردم آن جايگاه . گروهى مسئلهء هم زبان بودن و روابط ديگرى را نيز براى تحقق ستواين ( مواطن و هم وطن ) ذكر كرده‌اند .
به نظر مى رسد مفهوم رابطهء يك انسان با جايگاهى كه در آن زندگى مى كند ، كاملًا نسبى بوده باشد .
هر چه كه ريشه هاى وجودى طبيعى يك انسان در يك جايگاه زيادتر و قوىتر

[١] سفينة البحار ، قمى ، ج ٢ ص ٦٦٨ نقل از كتاب امل الامل شيخ حر عاملى . .