تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٣١ - حيله دفع مغبون شدن در بيع و شرى

معاملات منحرفم مى سازد .
پيامبر در پاسخ او فرمود : در آن معامله كه از گول خوردن مى ترسى با صاحبش سه روز خيار فسخ شرط كن . بردبارى و تامل به طور يقين از خدا و تعجيل از شيطان مطرود است . تو مى توانى از سگ اين پند را بگيرى كه : هر موضوع و رويدادى كه براى تو پيش آمد آن را استشمام كن . چنان كه لقمهء نانى كه به پيش سگ مى اندازى آن را بو مى كند .
سگ اشياء را با بينى بو مى كند ، تو با خرد و عقل خرده گير . همهء موجودات را با اين كه خدا قدرت داشت با كلمهء كن در يك لحظه بيافريند در شش دوره آفريد . خلقت آدم و تحول و تكامل تدريجى او بينديش كه :


((٣٥٠٢)) آدمى را اندك اندك آن همام تا چهل سالش كند مرد تمام
اگر چه خداوند قدرت داشت كه در يك نفس پنجاه كس كامل را از نيستى به هستى براند .
حضرت عيسى عليه السلام كه يكى از بندگان خدا بود ، با يك دعا فورا مرده را زنده مى كرد . آيا با اين حال :


((٣٥٠٥)) خالق عيسى نبتواند كه او بىتوقف مردم آرد تو بتو ؟

اين تانى و خلقت و تكامل تدريجى براى تعليم تست كه بايستى طلب مقاصد آهسته و بىشتابزدگى و جست و خيز بوده باشد .
آن جويبار كوچك كه جريان دايم دارد نه نجس مى شود و نه مى گندد . اين تانى و تامل را دست كم مگير ، زيرا :

اين تأنى زايد اقبال و سرور اين تأنى بيضه دولت چون طيور
مغز و انديشه ات را در موضوعات شبيه بهم كه ترا بيك حكم در بارهء آنها وادار مى كند ، تباه مساز آخر دقتى كن و ببين :


((٣٥٠٩)) مرغ كى ماند به بيضه‌اى عنيد گر چه از بيضه همى آيد پديد