تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥٧٢ - ملامت كردن اهل مسجد مهمان را از شب خفتن در آن مسجد
آيه
روايت
توضيح :
آيه « لا يُقاتِلُونَكُمْ جَمِيعاً إِلَّا فِي قُرىً مُحَصَّنَةٍ أَوْ مِنْ وَراءِ جُدُرٍ بَأْسُهُمْ بَيْنَهُمْ شَدِيدٌ تَحْسَبُهُمْ جَمِيعاً وَقُلُوبُهُمْ شَتَّى ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَعْقِلُونَ . » ٥٩ : ١٤ [١] ( آنان همگى با شما نمى جنگند مگر در ميان آن آبادىها كه پيرامونش [ با ديوارها يا موانع ديگر ] محصور و محفوظ است و يا از پشت ديوارها . آنان در ميان خود كينه و نفاق شديد دارند . [ وقتى كه آنان را مى بينى ] گمان مى كنى آنان مجتمع و اتحاد دارند ، در صورتى كه دلهايشان پراكنده است . اين براى آن است كه آنان مردمى هستند كه تعقل نمى ورزند ) .
« لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْ ما زادُوكُمْ إِلَّا خَبالًا وَلأَوْضَعُوا خِلالَكُمْ يَبْغُونَكُمُ اَلْفِتْنَةَ وَفِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ وَالله عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ . » ٩ : ٤٧ [٢] ( اگر آن منافقين براى جهاد با شما بيرون شوند جز مشقت و فساد به كار شما نخواهند افزود و آنان به ايجاد فساد و كارشكنى در ميان شما شتاب خواهند كرد ، [ آنان با ايجاد موانع ] در جستجوى فتنه و به هم خوردگى ميان شما بر مى آيند . در ميان شما كسانى هستند كه گوش به آنان خواهند داد ، و خداوند به ستمكاران دانا است . ) روايت « لا شجاعة قبل الحرب » .
( پيش از ورود در غوغاى جنگ و پيكار دعواى شجاعت اساس ندارد ) .
توضيح :
اين جمله را بعضى از مطلعين يكى از ضرب المثلها مى دانند . جلال الدين آن را به طور مرسل ( بدون ذكر راوى ) به پيامبر نسبت داده است . بعضى ديگر مى گويند : از نصايح لقمان حكيم است .
[١] سورهء الحشر ، آيهء ١٤ . .
[٢] سوره التوبة ، آيهء ٤٧ . .