تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٣٢ - حيله دفع مغبون شدن در بيع و شرى
منتظر باش ، بالاخره در پايان كار خواهى ديد كه چگونه تخمهاى اعضايت ، پرنده هايى به وجود خواهد آورد .
اگر چه تخم مار به تخم گنجشك شبيه است ، ولى تفاوت شگفت انگيزى با همديگر دارند . تو اى خردمند ، بخوبى مى دانى كه كتابت ( س ) مانند ( ش ) است فقط تفاوت آن دو با يكديگر در نقطه هايى است كه روى شين مى گذارند . آرى :
((٣٥١٢)) دانهء آبى (١) به دانهء سيب نيز گر چه ماند ، فرقها دان اى عزيز
برگهاى درختان شباهت فراوانى به يك ديگر دارند ، اما ميوه هاى گوناگونى از آن درختان سر بر مى آورند .
همين اجسام و اعضاى انسانى را درنظر بگير كه چقدر بهم ديگر شباهت دارند اما ميان جانهايى كه در آن كالبدها وجود دارد ، تفاوت بىنهايت ديده مى شود .
مردم را در كوچه و بازار مى بينى كه با اشكال شبيه بهم و رفتار و حركات مانند هم مى روند ، ولى بعضى از آنان خوشحال و بعضى ديگر اندوهگين مى باشند .
بدين سان مرگ همهء ما سكون و چشم بر بستن و نفس نكشيدن و زير خاك رفتن و مختل شدن دستگاه بدن است ، اما يكى رو به خسارت ، ديگرى با سرورى و موفقيت از پل مرگ عبور مى كند .
اين سخن پايان ندارد باز گو از بلال و از هلال و كار او
(١) آبى يعنى به ميوه . .