شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٩٠ - ٣٩٠٥ انما الناس عالم و متعلم و ما سواهما فهمج
٣٩٠١ انما قلب الحدث كالارض الخالية مهما القى فيها من كل شيء قبلته.
بدرستى كه نيست دل جوان مگر مانند زمين خالى كه هرگاه انداخته شود در آن از هر چيز قبول ميكند آن را، مراد اين است كه چنانچه زمينى ساده خالى از درخت و زرع هر چه بكارند در آن قبول كند دل شخص جوان نيز هر چه بكارند در آن از علوم و معارف قبول كند و حفظ كند.
٣٩٠٢ انما طبائع الابرار طبائع محتملة للخير فمهما حملت منه احتملته.
بدرستى كه نيست خويهاى نيكوكاران مگر خويهاى بردارنده مر خير را، پس آنچه بار كرده شوند آنها از خير بردارند آن را.
٣٩٠٣ انما المرء[١] غرض تنتضله[٢] المنايا و نهب تبادره المصائب و الحوادث.
نيست مرد مگر نشانه كه اختيار ميكند آن را مرگها و غنيمتى كه پيشى مىگيرد بآن مصيبتها و حادثهها.
٣٩٠٤ انما لك من مالك ما قدمته لآخرتك و ما أخرته فللوارث.
نيست از براى تو از مال تو مگر آنچه پيش فرستاده آن را از براى آخرت خود، و آنچه را پس انداخته پس از براى وارث است.
٣٩٠٥ انما الناس عالم و متعلم و ما سواهما فهمج.
[١] - در نسخه مسجد سپهسالار« انما المرء فى الدنيا غرض» ضبط شده است.
[٢] - شارح( ره) در حاشيه گفته:« انتضل القوم و تناضلوا اى رموا للسبق» و مراد به٦ صحاح جوهرى است.