شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣١٤ - ٤٥٦٦ تجاوز عن الزلل و اقل العثرات ترفع لك الدرجات
حرمت چيزيست ترك كند آن را البته و اگر استحباب آنست بهتر داند كردن آن را، و اگر كراهت آنست بهتر داند نكردن آن را، و اگر حليت آنست مساوى داند كردن و نكردن آن را، و همچنين در احكام وضع مثل صحت و فساد و امثال آنها.
٤٥٦٤ تخير لنفسك من كل خلق احسنه فان الخير عادة.
برگزين از براى نفس خود از هر خصلتى بهتر آن را، پس بدرستى كه خير عادت است يعنى افضل خير آنست كه آدمى عادت بآن كرده باشد و مداومت بآن كند نه چيزى كه گاهى كند و عادت بآن نكرده باشد و اين وجه ترغيب فرمودن ببهتر از هر خصلتى است، زيرا كه «خصلت» صفتى را گويند كه راسخ شده باشد در آدمى و ملكه او شده باشد و عادت كرده باشد بآن، و حاصل كلام اين است كه تخصيص ترغيب بخصلت بهتر باعتبار اين است كه افضل خير آن است كه عادت شده باشد و كردن آن خو و خصلت گشته باشد.
٤٥٦٥ تجنب من كل خلق اسوأه و جاهد نفسك على تجنبه فان الشر لجاجة.
دورى گزين از هر خوئى بدتر آن را، و جنگ كن با نفس خود بر سر دورىگزيدن از آن، پس بدرستى كه شر لجاجت است. «لجاجت» چنانكه مكرر مذكور شد بمعنى دشمنى كردن و ايستادگى نمودن بر باطل است، و مراد اين است كه: شر لجاجت دارد يعنى نفس بر سر آن خصومت ميكند يا ايستادگى ميكند پس تا كسى جهاد نكند با او، دورى از او نمىتواند نمود.
٤٥٦٦ تجاوز عن الزلل و اقل العثرات ترفع لك الدرجات.
بگذر از لغزشها و در گذر از بر و در افتادنها تا اين كه بلند شود از براى تو پايه ها.
يعنى اگر بگذرى از لغزشهاى مردم و برو در افتادنهاى ايشان يعنى گناهان و تقصيراتى كه نسبت بتو كرده باشند، «بلند مىشود از براى تو مرتبهها» يعنى بسبب گذشتن از هر لغزشى مرتبه از براى تو بلند مىشود.