شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٦٨ - ٤٧٧٢ جهاد النفس بالعلم عنوان العقل
اعتماد بر علم او نيست بسبب كمى تجربه او و خامى افكار او، بخلاف پيران كه افكار ايشان را قوتى ديگر باشد و بر رأيهاى ايشان اعتماد بيشتر باشد.
٤٧٦٩ جماع الخير فى المشاورة و الأخذ بقول النصيح.
جمعكردن خير در مشورت كردن است و عمل كردن بگفتار نصيحتكننده.
٤٧٧٠ جماع الدين فى اخلاص العمل و تقصير الامل و بذل الاحسان و الكف عن القبيح.
جمع كردن خير در خالص گردانيدن عمل است، و كوتاه كردن اميد، و بكاربردن احسان، و بازداشتن از قبيح.
٤٧٧١ جماع الشر فى الاغترار بالمهل، و الاتكال على العمل.
جمع كردن بدى در فريب خوردن بمهلت است و اعتماد كردن بر عمل. مراد به «فريب خوردن بمهلت» اين است كه در وقتى كه مهلت كارهاى خير و فرصت آن داشته باشد پس اندازد آنها را و گمان اين كند كه مهلت او را بقائى باشد تا يك بار اجل در رسد و ديگر مهلت كارى نماند، يا اين كه كسى كه گناهى بكند و حق تعالى او را مهلت دهد و زود مؤاخذه نكند و بلائى نفرستد باين فريب خورد و نافرمانى او را سهل شمارد، و «بدى اعتماد بر عمل» ظاهرست، چه آدمى هر چند سعى كند از عهده شكر أدنى نعمتى از نعمتهاى دنيوى حق تعالى بر نيايد، پس چگونه اعتماد بر عمل تواند كرد و اميد مزد و اجر بر آن تواند داشت ..! با آنكه عمده اسباب عمل هم از نعمتهاى حق تعالى است و اصل آن عمل هم بتوفيق اوست پس بايد كه اعتماد آدمى بر لطف و تفضل حق تعالى باشد نهايت در عمل هم تقصير نكند، باعتبار اين كه مأمور شده و حق تعالى آن را وسيله لطف و تفضل خود فرموده.
٤٧٧٢ جهاد النفس بالعلم عنوان العقل.