شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٤٤ - ٤٦٨٤ ثلاث يوجبن المحبة، حسن الخلق و حسن الرفق و التواضع
كه از براى كسى فرستد استنباط مىتوان كرد، و وجه استنباط از نوشته ظاهرست، و استنباط از هديه باعتبار اينست كه اگر آن هديه در خور آن كس است كه از براى او فرستاده و لايق اوست اين نشان عقل اوست، و اگر مناسب و لايق او نيست اين نشان كم عقلى اوست، و همچنين از نظاير اين وجه.
٤٦٨٢ ثلاث هن المحرقات الموبقات، فقر بعد غنى، و ذل بعد عز، و فقد الاحبة.
سه مصيبت است كه آنها سوزاننده هلاك كننده اند، درويشى بعد از توانگرى، و خوارى بعد از عزت، و نيافتن دوستان يعنى بسبب مرگ يا مانند آن.
٤٦٨٣ ثلاث يهددن[١] القوى[٢]، فقد الاحبة، و الفقر فى الغربة، و دوام الشدة.
سه چيز است كه سست ميكند يا در هم مىشكند صاحب قوت را، نيافتن دوستان، و درويشى در غريبى، و دايم بودن سختى، يعنى سختى هر بلائى كه باشد مثل بيماريها و حبسها و خوفها.
٤٦٨٤ ثلاث يوجبن المحبة، حسن الخلق و حسن الرفق و التواضع.
[١] - در اقرب الموارد گفته:« هد البناء( كنصر) هدا و هدودا هدمه شديدا و ضعضعه و كسره بشدة صوت، هدنى هذا الامر و هدنى كنى اذا بلغ منك و كسرك كقوله:
على فاجع هد العشيرة فقده، و هد الرجل( كضرب و علم) هرم و هدته المصيبة أوهنت ركنه» و در منتهى الارب گفته:« هد سخت ويرانكردن يقال: هدته المصيبة أوهنت ركنه و شكستن، هدود بالضم مثله».
[٢] - شارح( ره)« القوى» را بر وزن فعيل خوانده و صاحب قوت ترجمه كرده و صحيح« القوى» است بضم قاف و فتح واو كه جمع قوت باشد.