شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٥٩ - ٤٧٣٣ جودوا فى الله و جاهدوا انفسكم على طاعته يعظم لكم الجزاء و يحسن لكم الحباء
مراد بآن مطلق نوافل نيست، و اشاره نيز باين كه مراد به «فرائض» خصوص نمازهاى واجبى است و حاصل كلام اينست كه: نفس خود را در فرمانبردارى خدا باين آزمايش كن اگر صبر بر اداى فرايض ميكند و تعب بر پاى داشتن نوافل شبانهروزى را بر خود مىگذارد، او فرمانبردار است، و اگر اخلال بيكى از آنها بكند او فرمانبردار نيست.
و ظاهر اين است كه اين بنا بر علم آن حضرت است صلوات الله و سلامه عليه باين كه صبر مذكور نشان طاعت صاحب آنست در هر باب، و خلاف آن نشان خلاف آنست، و اگر نه اداى خصوص نمازهاى واجبى كافى نيست در اطاعت و برپاىداشتن نوافل لازم نيست در آن، و مؤيد اين معنى مىتواند بود آنچه در قرآن مجيد فرموده:
«إن الصلاة تنهى عن الفحشاء و المنكر»، بدرستى كه نماز باز مىدارد از فحشاء و منكر يعنى از قبايح و آنچه حق تعالى منع از آن كرده، و نيز در بعضى احاديث كه در باب عدالت وارد شده، مؤيد اين هست، چنانكه برجوع به آنها ظاهر مىشود.
و ممكن است كه مراد به «فرائض» جميع واجبيها باشد و به «نوافل و وظائف»، سنتيهاى مقررى باشد كه در اوقات مخصوصه هميشه سنت شده و مراد اين باشد كه تجربه كن نفس خود را باين هردو اگر يكى از آنها در تو نباشد تو فرمانبردار خدا نباشى، و بنا بر اين مراد اطاعت و فرمانبردارى كامل است و اگر نه اقامت نوافل لازم نيست و الله تعالى يعلم.
٤٧٣٢ جودوا بما يفنى تعتاضوا عنه بما يبقى.
بخشندگى كنيد به آن چه فانى مىشود يعنى اموال دنيا تا عوض گيريد از آن آنچه را پاينده مىماند يعنى نعمتهاى اخروى.
٤٧٣٣ جودوا فى الله و جاهدوا انفسكم على طاعته يعظم لكم الجزاء و يحسن لكم الحباء.