شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٦٠ - ٤٠٩٧ اذا بلغ اللئيم فوق مقداره تنكرت احواله
او روان باشد بر نفس او يعنى در باره نفس خود حكم بعدل كند و عمل كند بآن و هرگاه حق بجانب ديگرى باشد رعايت خود نكند، زيرا كه هرگاه كسى چنين باشد نفسهاى مردم مىخوانند ايشان را بسوى عدل او و پيروى حكم او، چه كسى كه در باره خود عدل كند يقين در ميانه ديگران نيز حكم بعدل خواهد كرد از براى آنكه خلاف آن نمىباشد مگر از براى جر نفعى در آن از براى خود، و هرگاه كسى در باره خود حكم بعدل كند و عمل كند بآن، تجويز جور بر ديگرى نكند از براى نفع خود، پس بهيچ وجه خلاف عدل نكند و مردم رغبت كنند در اطاعت و فرمانبردارى او.
٤٠٩٦ اذا اردت ان تعظم محاسنك عند الناس فلا تعظم فى عينك.
هرگاه خواهى كه بزرگ باشد نيكوئيهاى تو نزد مردم پس بزرگ نباشد آنها نزد تو يعنى بايد كه نيكوئيهاى تو در نظر تو بزرگ نباشد، زيرا كه كسى كه نيكوئيهاى او در نظر او عظيم نمايد عجب و تكبر و امثال آن از صفات دنيه در او بهم رسد و بسبب آن نيكوئيهاى او در نظرها فاسد و باطل گردد، بخلاف كسى كه نيكوئيهاى او در نظر او سهل نمايد و بسبب آنها موصوف بآن صفات ذميمه نگردد چه اين معنى باعث افزونى نيكوئيهاى او گردد و سبب اين گردد كه آنها در نظر مردم عظيم نمايد، و كافيست شاهد بر اين معنى آنچه واضح و لايح است بر هر كه او را ادنى شعورى باشد كه اگر كسى باو احسانى كند و آن در نظر او بزرگ ننمايد اين نزد او بسيار بزرگتر نمايد از همان احسان از كسى كه آن در نظر او بزرگ نمايد.
٤٠٩٧ اذا بلغ اللئيم فوق مقداره تنكرت احواله.
هرگاه برسد لئيم بزياده از قدر و مرتبه او تغيير يابد احوال او ببدى و ناخوشى، مراد به «لئيم» شخص پست دنى مرتبه است و تغيير احوال او ببدى و ناخوشى هرگاه برسد بزياده از مرتبه خود باعتبار اينست كه باعتبار دنائتى كه دارد هرگاه مرتبه خود را زياد ببيند عجب و تكبر زيادى در او بهم رسد و همچنين سربلندى و طغيانى