شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٩٢ - ٤٨٥٥ حسن الاخلاق برهان كرم الاعراق
٤٨٥١ حسن الخلق احد العطائين.
نيكوئى خلق يكى از دو بخشش است يعنى خوش خلقى كردن بسائل و مانند آن بمنزله بخشش است، پس كسى را كه بخشش ميسر نباشد آن را خود بايد كه ترك نكند.
٤٨٥٢ حسن السراح احد الراحتين.
نيكوئى رها كردن يكى از دو آسايش است، يعنى چنانكه مطلب كسى را بر آوردن راحتى است از براى او، همچنان او را بمهربانى و هموارى جواب گفتن و نوميد از خود كردن راحتى است از براى او كه از زحمت و تعب سعى و انتظار فارغ مىشود، پس كسى را كه بر آوردن حاجت او ميسر نباشد بايد كه اين را خود ترك نكند و مانند بعضى مردم دنيا نباشد كه اراده برآوردن مطلب كسى ندارند و وعده ميكنند و مدتها او را در تعب و زحمت سعى و تردد و تملق و انتظار دارند.
٤٨٥٣ حسن الادب افضل نسب و اشرف سبب.
نيكوئى ادب افزونتر نسبى و بلندتر وسيله ايست، يعنى هيچ نسب بلندى باين نمىرسد كه ادب نيكو داشته باشد، و هيچ وسيله از براى رسيدن بسعادت يا بر آمدن حاجت ببلندى مرتبه آن نيست.
٤٨٥٤ حسن الياس اجمل من ذل الطلب.
نيكوئى نوميدى نيكوترست از خوارى طلب. مراد به «نيكوئى نوميدى» نوميديست كه بىخفت و ذلتى حاصل شود نه اين كه بعد از آن روى دهد يا نوميدى بالكليه كه ديگر اصلا اميدى نباشد و بر هر تقدير مراد اينست كه چنين نوميد بودن از كسى بهترست از اميد داشتن باو كه باعث طلب او شود كه سبب خواريست.
٤٨٥٥ حسن الاخلاق برهان كرم الاعراق.