شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٢٢ - ٤٩٦٢ خير العلوم ما اصلحك
عقاب مىشود و ترك سنت باعث عقاب نمىشود بلكه سبب فوت ثوابى مىشود كه بر فعل آن مترتب مىشود و يقين اداى چيزى كه بر ترك آن عقاب مترتب شود بهتر و ضرورترست از اداى آنچه بر ترك آن عقابى مترتب نشود و مجرد ترك فضيلتى باشد.
٤٩٥٨ خير اموالك ما وقى عرضك.
بهترين مالهاى تو آنست كه نگاهدارد عرض ترا، يعنى صرف شود از براى حفظ عرض صاحب آن پس آن بهترست از هر مالى كه در مصرف ديگر صرف شود يا نگاهداشته شود. و ممكن است كه مراد اين باشد كه: بهترين مالها آنست كه عرض صاحب آن با وجود آن محفوظ ماند، پس آن بهترست از مالى كه با هتك عرضى باشد مثل اين كه خفت و ذلتى بر خود گذارد و صرف نكند آنرا از براى دفع آن.
٤٩٥٩ خير الاعمال ما اكتسب شكرا.
بهترين عملها آنست كه كسب كند شكرى را. يعنى جزاى نيكوئى را از جانب حق تعالى، يا شكر كسى را باين كه احسان بكسى باشد كه او شكر آن كند.
٤٩٦٠ خير الاموال ما استرق حرا.
بهترين مالها آنست كه بنده كند آزاده را، يعنى احسان شود بآزاده چه مردمان بندگان احساناند چنانكه مكرر مذكور شد.
٤٩٦١ خير ما جربت ما وعظك.
بهترين آنچه آزمايش كنى آنست كه پند دهد ترا. يعنى تجربه ايست كه پند گيرى از آن و متنبه شوى بامرى سودمند كه سبب اقدام بر خيرى يا منع از شرى گردد.
٤٩٦٢ خير العلوم ما اصلحك.