شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٠٨ - ٤٩٢٠ حق على العاقل ان يضيف الى رايه راى العقلاء، و يضم الى علمه علوم الحكماء
٤٩١٧ حق يضر خير من باطل يسر.
حقى كه ضرر كند بهترست از باطلى كه شادمان گرداند، زيرا كه ضرر حق نيست مگر ضرر دنيوى يا نفع اخروى، و شادمانى باطل نيست مگر شادمانى دنيوى يا ضرر اخروى، و ظاهرست كه آن بهتر از اينست.
٤٩١٨ حق الله سبحانه عليكم فى اليسر البر و الشكر، و فى العسر الرضا و الصبر.
حق خداى سبحانه بر شما در فراخى و توانگرى احسان كردن و شكرست، و در عسرت و تنگى راضى بودن و صبركردن.
٤٩١٩ حسن الصبر ملاك كل امر.
نيكوئى صبر ملاك هر چيزست، يعنى بآن مالك هر چيز مىتوان شد و فيروزى بهر مطلب مىتوان يافت و اين فقره در فصل سابق نقل شد و تغيير در فقره أخت آن بود.
٤٩٢٠ حق على العاقل ان يضيف الى رايه راى العقلاء، و يضم الى علمه علوم الحكماء.
سزاوارست بر عاقل اين كه اضافه كند برأى خود راى عقلا را، و ضم كند بسوى علم خود علوم حكما را. مراد به «اضافه كردن برأى خود رأى عقلا را» اينست كه در مطلبها با ايشان مشورت كند تا رأى هر يك از ايشان هم در آن باب اضافه رأى او شود و رأيها با هم جمع شوند و بعد از آن تأمل كند در آن رأيها، و رجحان هر يك كه ظاهر شود عمل بآن كند، و مراد به «ضم كردن بعلم خود علوم حكما را» نيز ممكن است كه همين معنى باشد يعنى در مسائلى كه تحقيق كرده باشد با جمعى ديگر نيز از علما گفتگو كند و ببيند ايشان چه نحو تحقيق كرده اند تا اگر با هم