شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٦٩ - ٤١٢٢ اذا كان الرفق خرقا كان الخرق رفقا
بستونهاى عقل، يارى كند خدا دوستان او را و واگذارد يارى دشمنان او را.
٤١١٩ اذا هممت بامر فاجتنب ذميم العواقب فيه.
هرگاه قصد كنى كردن كارى را پس دورى گزين نكوهيده عاقبتها را در آن، يعنى تأمل كن كه مبادا عاقبت نكوهيده داشته باشد و هرگاه عاقبت آن را بد بيابى اجتناب كن از آن و مكن آن را.
٤١٢٠ اذا انت هديت لقصدك فكن اخشع ما تكون لربك.
هرگاه تو رسانيده شوى به آن چه مقصود تو بود پس باش فروتنى كننده تر آنچه مى باشى از براى پروردگار خود، يعنى هرگاه بمطلبى كه داشته باشى برسى در آن حال بشكرانه آن از براى بقاى آن و زيادتى آن زياده كن خشوع و فروتنى را بدرگاه حق تعالى از ساير حالات نه اين كه مثل اكثر مردم تا مطلب حاصل نشده نهايت خضوع و خشوع كنى از براى طلب آن، و هرگاه حاصل شود فريفته و مغرور گردى بآن و ترك خضوع و خشوع كنى يا كم كنى آن را.
٤١٢١ اذا عجز عن الضعفاء نيلك فلتسعهم رحمتك.
هرگاه فروماند از ضعيفان دهش تو پس بايد كه گنجايش داشته باشد ايشان را مهربانى تو، مراد اين است كه هرگاه عاجز باشى از دهش بايشان پس بايد كه ملاطفت و مهربانى بايشان خود البته بكنى زيرا كه آن در همه وقت مقدور است و مانعى از آن نباشد.
٤١٢٢ اذا كان الرفق خرقا كان الخرق رفقا.
هرگاه بوده باشد نرمى بدخوئى خواهد بود بدخوئى نرمى، يعنى هرگاه با كسى نرمى نسازد و باعث اين شود كه او بدخوئى كند خواهد بود درشتى با او نرمى، يعنى درشتى بايد كرد باو تا او نرمى كند چنانكه عادت اكثر بدخويهاست