شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٠٣ - ٤٢٠٧ بالعافية توجد لذة الحيوة
٤٢٠٤ بالمكاره تنال الجنة.
بسبب مكروهات رسيده مىشود بهشت يعنى مؤمن بسبب رسيدن امورى كه مكروه و ناخوش طبع باشد باو مثل مصيبتها و آزارها و كوفتها مىرسد ببهشت و در تلافى آنها بهشت باو داده مىشود پس بايد كه از رسيدن آنها غمگين نگردد بلكه شاد شود، و ممكن است كه مكروهات شامل تعب و زحمت عبادات و ترك آنچه خواهش آن باشد از محرمات نيز باشد و اين مضمون در بعضى احاديث باين عبارت وارد شده «حفت الجنة بالمكاره و حفت النار بالشهوات» فرو گرفته شده بهشت بمكاره و فرو گرفته شده جهنم بخواهشها.
٤٢٠٥ بالصبر تخف المحنة.
بسبب صبر سبك مىگردد محنت، و وجه اين از شرح فقره سابق ظاهر مىشود.
٤٢٠٦ بالايمان تكون النجاة.
بسبب ايمان ميباشد رستگارى، و ممكن است كه غرض اين باشد كه رستگارى بى ايمان حاصل نشود و غير مؤمن هر چند تمام عمر خود را صرف طاعت و عبادت كند بر نهج دين خود رستگار نگردد، و ممكن است كه غرض اين باشد كه ايمان آخر سبب رستگارى مىشود و مؤمن مخلد در جهنم نماند هر چند باعتبار بعضى گناهان بجهنم برود و چندى بماند.
٤٢٠٧ بالعافية توجد لذة الحيوة.
بسبب عافيت يافت مىشود لذت زندگانى، يعنى با عافيت زندگانى لذتى دارد و بى آن ندارد و مراد عافيت از بيماريهاست، و همچنين از خوف از دشمن و مانند آنها و غرض بيان بزرگى نعمت عافيت است، و اين كه شكر بر آن زياده از هر نعمتى بايد كرد.