شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٩٢ - ٤١٧٢ اذا رغبت فى صلاح نفسك فعليك بالاقتصاد و القنوع و التقلل
از او بر مىگردد بسوى او، و مراد به «دور شدن عقل از او» عمل نكردن اوست بآن و فرمان آن نبردن، و به «برگشتن آن بسوى او» عمل كردن اوست بآن و فرمان آن بردن، چه هرگاه كسى عمل بعقل خود نكند و فرمان آن نبرد پس گوئيا آن دور شده از او و هرگاه برگردد بآن و اطاعت آن پس گوئيا آن برگشته بسوى او.
٤١٦٩ اذا شاب العاقل شب عقله.
هرگاه پير شود عاقل جوان مىشود عقل او، يعنى قوى مىگردد بسبب آنچه حاصل مىشود در او در مدت متمادى از تأمل و تفكر و عبرتها و تجربتها.
٤١٧٠ اذا شاب الجاهل شب جهله.
هرگاه پير شود نادان پير مىشود نادانى او يعنى قوى و محكم مىگردد، زيرا كه هر صفت كه در كسى باشد هر چند بطول انجامد ثابت تر و راسخ تر گردد، و مراد به «عاقل» در فقره سابق «جاهل» است بقرينه مقابله با اين فقره يا مراد به «جاهل» در اين فقره «غير عاقل» است بقرينه مقابله با آن فقره.
٤١٧١ اذا قل اهل الفضل هلك اهل التجمل.
هرگاه كم شوند اهل فضل يعنى اهل بخشش و دهش هلاك ميشوند اهل تجمل، يعنى اهل زينت و آرايش، يعنى هرگاه مردم داد و دهش را كم كنند اين باعث اين مىشود كه حق تعالى بجزاى فعل ايشان همه توانگران و اهل تجمل را يا اكثر ايشان را هلاك گرداند و مستأصل سازد.
٤١٧٢ اذا رغبت فى صلاح نفسك فعليك بالاقتصاد و القنوع و التقلل.
هرگاه رغبت كنى در صلاح حال نفس خود پس بر تست ملازمت ميانهروى و خشنود بودن بقسمت. و «تقلل» يعنى كمى آرزو يا كم گوئى، يا كم نمودن مؤنات و اخراجات، يا راضى شدن باندكى از دنيا و طلب زياد بر آن نكردن، و «بودن هر يك