شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٧٠ - ٤٧٨٠ جعل الله سبحانه حقوق عباده مقدمة لحقوقه، فمن قام بحقوق عباد الله كان ذلك مؤديا الى القيام بحقوق الله
گردانيده است خدا از براى هر چيز اندازه، و از براى هر اندازه مدتى، پس هيچ چيز از آن اندازه كه مقدر كرده زياد و كم نمىشود و بر آن مدتى كه تقدير فرموده پيش نمى افتد و از آن پس نمىافتد.
٤٧٧٩ جعل الله لكل عمل ثوابا، و لكل شيء حسابا، و لكل اجل كتابا.
گردانيده است خدا از براى هر عملى پاداشى، و از براى هر چيز شمارى، و از براى هر أجلى نوشته. يعنى از براى هر چيز عددى و قدرى تقدير كرده كه زياد و كم نمىشود از آن، و از براى هر اجلى يعنى مرگى يا مدت عمرى نوشته يعنى همه آنها بقلم تقدير ازلى نوشته شده، و قبل ازين مذكور شد كه آنچه تقدير حتمى بآن تعلق گرفته البته بر خلاف آن نوشته نتواند شد، و آنچه بشرطى تقدير شده محو و اثبات در آن نوشته رود، با آنكه ممكن است كه از براى بعضى مصالح محو و اثبات در لوحى باشد و آنچه واقع شود در لوحى ديگر نوشته شده باشد كه در آن تغيير اصلا نرود.
٤٧٨٠ جعل الله سبحانه حقوق عباده مقدمة لحقوقه، فمن قام بحقوق عباد الله كان ذلك مؤديا الى القيام بحقوق الله.
گردانيده است خداى سبحانه حقهاى بندگان خود را پيش روى از براى حقهاى خود، پس هر كه ايستادگى كند بحقهاى بندگان خدا، بوده باشد اين كشاننده بسوى ايستادگى بحقهاى خدا. مراد اين است كه حق تعالى بلطف خود از براى عنايت ببندگان چنين كرده كه حقهاى بندگان او پيشرو حقهاى او باشد، و هر كه آنها را بجا آورد و حق كسى پيش خود نگذارد، آن باعث اين شود كه البته حقوق حق تعالى را نيز بجا آورد و چيزى از آنها از او فوت نشود.