شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٢٧ - ٤٠٢٩ اذا قلت الطاعات كثرت السيئات
تا اين كه اتفاق كنند بر يك راى و يك جواب، يا اين كه اگر اختلافى كنند و جوابهاى مختلف گويند آن قدر بسيار نباشد كه سبب حيرت گردد و از ميانه آنها پى بصواب نتوان برد.
٤٠٢٧ اذا خفت الخالق فررت اليه.
هرگاه بترسى از آفريدگار مىگريزى بسوى او، زيرا كه كسى كه از او بترسد سعى ميكند در اطاعت و فرمانبردارى او، و همين گريختن است بسوى او و پناه بردن است بسوى او.
٤٠٢٨ اذا خفت المخلوق فررت منه.
هرگاه بترسى از آفريده شده مىگريزى از او، و اين ظاهرست.
٤٠٢٩ اذا قلت الطاعات كثرت السيئات.
هرگاه كم شود طاعات بسيار شود گناهان. مراد اين است كه بسيار كردن طاعات و عبادات باعث اين مىشود كه صاحب آن مرتكب معاصى و گناهان كم گردد و كم كردن آنها سبب اين مىشود كه مرتكب آنها بسيار گردد، و اين يا بالخاصيه است و يا باعتبار اين است كه هر چند كسى طاعات و عبادات بيشتر كند قرب و منزلت او نزد حق تعالى بيشتر گردد و لطف و عنايت حق تعالى در باره او بيشتر، و آن مانع شود او را از كردن معاصى، بخلاف كسى كه طاعات او كم باشد چه توفيق و لطف حق تعالى نسبت باو كم گردد و واگذاشته شود باراده و اختيار خود، و ظاهرست كه نفس در اين حال تابع هوا و هوس خود گردد و گناهان و معاصى او بسيار گردد.
پوشيده نيست كه آنچه در قرآن مجيد فرمودهاند كه: «و أقم الصلاة إن الصلاة تنهى عن الفحشاء و المنكر» يعنى بر پاى دار نماز را بدرستى كه نماز نهى ميكند از فحشاء و منكر بر اين معنى محمول مىتواند شد باين كه مراد اين باشد كه بر پاى داشتن نماز و مواظبت بر اداى آن در اوقات بحدود و آداب آن بالخاصيه يا باعتبار قرب