شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٥٧ - ٥٠٨٠ خمس يستقبحن من خمس، كثرة الفجور من العلماء، و الحرص فى الحكماء، و البخل فى الأغنياء، و القحة فى النساء، و من المشايخ الزنا
ديگرى بيايد خود را داخل كند ميان ايشان، بى اين كه ايشان او را داخل كنند، و وجه مذمت اين ظاهرست، چه گاه باشد كه ايشان راضى نباشند بداخل شدن او، و بسا باشد كه منع كنند او را و باعث خفت و خوارى او گردد.
دوم- اين كه صاحب خانه در خانه خود خواهد كه كارى بكند و ديگرى از راه قهر و غلبه مانع او شود و نگذارد كه او بكند و خواهد كه خود بكند، و وجه اين اينست كه صاحب خانه در خانه خود بهر حقى كه قابل آن باشد اولى است، پس تسلط جستن كسى بر او در آن و گرفتن آن از آن عقلا و شرعا قبيح و مذموم است، و اينست كه بحسب شرع اقدس هرگاه صاحب خانه قبل پيش نمازى باشد او اگر خواهد كه پيش نمازى كند در آنجا اولى است از هر پيشنمازى غير او.
سيم- اين كه كسى بر سر خوانى يا سفره مىرود از براى اين كه چيزى بخورد بى اين كه صاحب آن خوان يا سفره بخواند او را بآن. و مذمت اين در احاديث ديگر نيز وارد شده، و در بعضى احاديث وارد شده كه: چنين كسى ملعون است، و وجه اين ظاهرست باعتبار خفت و ذلتى كه لازم دارد و بسبب احتمال عدم رضاى صاحب طعام بآن.
چهارم- اين كه كسى سخن گويد با كسى كه گوش ندهد باو، و قبح اين نيز ظاهرست بسبب خفت و ذلتى كه در آن باشد.
پنجم- اين كه كسى در مجالس در جائى نشيند كه سزاوار آن نباشد مثل جمعى كه تلاش بالانشينى ميكنند بىآنكه أهليت آن داشته باشند و وجه اين اينست كه عقلا و شرعا هر كسى بايد كه قدر و مرتبه خود را داند، پس طلب كردن زياد بر آن قبيح و مذموم است، و اين بخلاف اينست كه كسى مرتبه بالانشينى داشته باشد و پائين نشيند، چه آن از راه تواضع و فروتنى قبيح و مذموم نيست بلكه پسنديده و مستحسن است.
٥٠٨٠ خمس يستقبحن من خمس، كثرة الفجور من العلماء، و الحرص فى الحكماء، و البخل فى الأغنياء، و القحة فى النساء، و من المشايخ الزنا.