شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٦٠ - ٤٤٢٧ بر الرجل ذوى رحمه صدقة
بر والدين از فريضه هاى بزرگ شبهه نيست زيرا كه وجوب آن و تأكيد در آن از قرآن مجيد و سنت پيغمبر ٦ و اجماع مسلمانان معلوم و قطعى است.
٤٤٢٤ بطن المرء عدوه.
شكم آدمى دشمن اوست، زيرا كه بسيار است كه بسبب خواهشها آدمى را در وزر و وبال مى اندازد و اين نهايت دشمنى است و غرض اين است كه فرمان او نبايد برد و بخواهش آن عمل نبايد كرد.
٤٤٢٥ بعد المرء عن الدنية فتوة.
دورى آدمى از صفات و اخلاق پست مرتبه جوانمردى است.
٤٤٢٦ بركة المال فى الصدقة.
بركت مال و افزونى آن در تصدق است يعنى صدقهدادن سبب افزونى مال مىگردد.
٤٤٢٧ بر الرجل ذوى رحمه صدقة.
احسان و نيكوئىكردن مرد با خويشان خود تصدق است يعنى ثواب آن را دارد. و اين منافات ندارد با آنچه در بعضى احاديث وارد شده كه: صدقه ده برابر جزا داده مىشود و قرض بهجده برابر وصله برادران ببيست برابر و صله رحم ببيست و چهار برابر، زيرا كه هرگاه ثواب آن زياده از ثواب صدقه باشد مىتوان گفت كه: ثواب صدقه را دارد گو[١] زياده بر آن نيز داشته باشد، و ممكن است كه گاهى اقتصار شود[٢] بر ذكر قدرى ثواب كمتر از قدر واقعى باعتبار مصلحتى مثل اين كه اگر قدر زايد مذكور شود سامع استبعاد كند و قبول نكند و شك كند در آن، پس اقتصار شود بر ذكر قدرى از ثواب كه سامع بعيد نداند و انكار آن نكند، و ممكن است كه ثواب استحقاقى هر دو برابر
[١] - كذا در نسخه اصل، و در ساير نسخ:« هر چند كه».
[٢] - كذا در نسخه اصل، و در ساير نسخ:« شود».