شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٣٠ - ٤٣٠٦ بتقدير اقسام الله للعباد قام وزن العالم و تمت هذه الدنيا لاهلها
٤٣٠٤ بالطاعة تزلف الجنة للمتقين.
بطاعت يعنى طاعت الهى و فرمانبردارى او نزديك كرده مىشود بهشت براى پرهيزگاران يعنى طاعت در حقيقت نزديكى بهشت معنوى است يا سبب اين است كه بهشت صورى نزديك گردد بايشان يعنى مستحق و سزاوار آن گردند يا بزودى در قيامت داخل آن گردند و فاصله رفتن بجهنم[١] از براى ايشان نباشد.
٤٣٠٥ بالمعصية تؤصد النار للغاوين.
بمعصيت پوشانيده مىشود آتش براى گمراهان يعنى هر گناهى بمنزله سرپوشى مىشود بر سر جايگاه صاحب آن از جهنم يا سبب اين مىشود كه سر جايگاه او را بپوشانند و بر هر تقدير پوشيدن آن از براى اين است كه حرارت در آن بيشتر بپيچد مانند تنور پر آتشى كه سر آن را بپوشند و ممكن است «تؤصد» بمعنى پوشانيده مىشود نباشد بلكه بمعنى بسته مىشود باشد و معنى اين باشد كه بمعصيت بسته مىشود درهاى جهنم از براى گمراهان يعنى بسبب آن درهاى جهنم را بر ايشان مىبندند، يا اصل گناهان بمنزله قفلها مىشود بر درهاى آن و بر هر تقدير بستن درها از براى اين باشد كه بيرون نتوانند رفت و گرمى آتش نيز در آن بيشتر بپيچد.
٤٣٠٦ بتقدير اقسام الله للعباد قام وزن العالم و تمت هذه الدنيا لاهلها.
باندازه قراردادن قسمتهاى خدا از براى بندگان راست شده سنجيدن عالم و تمام شده اين دنيا از براى اهل دنيا، مراد اين است كه نظام دنيا بسبب اين است كه حق تعالى از براى هر چيز تقديرى و اندازه كرده كه مناسب آن بوده و مصلحت در آن دانسته و اگر يكسر مو بر خلاف آن مىشد بزياد كردن قسمتى يا كم نمودن آن انتظامى كه حالا يافته نمىيافت و از دايره اعتدال بيرون مىرفت و وجه اين ظاهر است چه حق تعالى بهمه مراتب و اوضاع داناست و بر همه قادر و توانا و از همه
[١] - در نسخه كه بخط شارح( ره) است و همچنين در ساير نسخ موجوده از شرح:« بجهنمى»