شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٨٧ - ٤١٥٩ اذا غلبت عليك الشهوة فاغلبها بالاختصار
٤١٥٨ اذا رمتم الانتفاع بالعلم فاعملوا به و اكثروا الفكر فى معانيه تعه القلوب.
هرگاه خواهيد سودمند شدن بعلم را پس عمل كنيد بآن و بسيار كنيد فكر را در معنيهاى آن تا اين كه حفظ كند آنرا دلها، «عمل كردن بعلم» از براى اين است كه هرگاه عمل بآن نشود نفعى بر آن مترتب نشود بلكه ضرر كند چنانكه مكرر مذكور شد و «بسيار كردن فكر در معانى آن» از براى اين است كه تا كسى در آن فكر بسيار نكند دل او حفظ نمىكند آن را و باندك وقتى فراموش ميكند.
٤١٥٩ اذا غلبت عليك الشهوة فاغلبها بالاختصار.
هرگاه غالب شود بر تو خواهش پس غلبه كن بر آن باختصار. ظاهر اينست كه مراد به «اختصار» گزاردن نماز شب باشد و مراد اين باشد كه مواظبت بر نماز شب بالخاصه سبب اين مىشود كه خواهشهاى اين كس كم شود و مغلوب گردد چنانكه در حديث نبوى ٦ وارد شده كه: المختصرون فى الصلوة على وجوههم النور يعنى تخصر كنندگان در نماز بر رويهاى ايشان نور است، و بعضى از اهل لغت گفته اند كه: مراد به «تخصر كنندگان» آنانند كه نماز تهجد مىگزارند و هرگاه مانده ميشوند مىگذارند دستهاى خود را بر خاصره هاى خود يعنى پهلوهاى خود و هرگاه «تخصر» باين معنى باشد «اختصار» نيز باين معنى مىتواند بود و در كتاب نهايه ابن اثير نقل كرده حديث «المتخصرون يوم القيامة على وجوههم النور» يعنى تخصر كنندگان روز قيامت بر رويهاى ايشان نور است، و گفته كه: در بعضى روايات «المختصرون» است يعنى اختصار كنندگان و گفته كه: مراد به «متخصرون» يا «مختصرون» آنانند كه مىآيند و با ايشان اعمال