شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٢٣ - ٤٩٦٤ خير الضحك التبسم
بهترين علمها آنست كه اصلاح كند حال ترا. يعنى سبب تقوى و پرهيزگارى تو شود.
٤٩٦٣ خير الدنيا حسرة، و شرها ندم.
خير دنيا حسرت است و شر آن پشيمانى. «بودن خير آن حسرت» باعتبار اينست كه كسى كه در دنيا كار خيرى كرده باشد و در قيامت ثواب آنرا بيابد حسرت مىخورد كه چرا كم كردم و زياده برين نكردم. و «بودن شر آن پشيمانى» يعنى سبب پشيمانى در آخرت، ظاهرست، و ممكن است كه مراد باول اين باشد كه: خير دنيا يعنى خيرى كه از دنيا باين كس مىرسد مثل مال و اسباب و مانند آنها «حسرت است» يعنى سبب حسرت مىشود در وقتى كه همه را بايد گذاشت و رفت، نهايت جزو دوم بمعنيى كه مذكور شد ملايم اين نيست، زيرا كه شر دنيا كه سبب پشيمانى است شرى است كه آدمى در دنيا بكند نه شرى كه از دنيا باين كس برسد مگر اين كه اشاره باين باشد كه شر دنيا منحصرست در شرى كه آدمى خود كرده باشد، زيرا كه شرور ديگر كه باين كس برسد در دنيا چون حق تعالى در آخرت تلافى آنها خواهد كرد در حقيقت شر نيست و خيرست، شر همين بديهاست كه آدمى خود كرده باشد و سبب استحقاق عقاب گردد، و ظاهرست كه آنها سبب پشيمانى گردد بخلاف خيرات دنيا كه خواه خود كرده باشد آنها را و خواه خود نكرده باشد مثل مصائب و نوائب كه باين كس برسد در دنيا همه سبب حسرت مىشود يعنى آدمى در قيامت حسرت خواهد خورد كه چرا زياده برين نبود.
٤٩٦٤ خير الضحك التبسم.
بهترين خنده تبسم است، زيرا كه فرحناكى از آن ظاهر نمىشود بخلاف