شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٠٧ - ٤٢٢٢ بالكذب يتزين اهل النفاق
و فرا گرفتن از او مىشود نه باين كه مانند بعضى مردم پيش خود فكر كنند و بهر چه بفكر خود بيابند اعتماد كنند.
٤٢١٩ بالكظم يكون الحلم.
بفروخوردن خشم ميباشد حلم، مراد اين است كه حلم و بردبارى باين حاصل مىشود كه اين كس مكرر خشم خود را فرو خورد و در صدد انتقام و تلافى در نيايد تا اين كه اين معنى ملكه او گردد، و ممكن است كه مراد تكرار وقوع آن نباشد بلكه مجرد اين باشد كه تا از كسى فرو بردن خشم بعمل نيايد حليم نباشد، و بمجرد اين كه بر خود گذاشته باشد كه اگر خشمناك شود خشم خود را فرو برد حلم حاصل نشود، زيرا كه بسيار است كه آدمى قصدى دارد كه كارى بكند و هرگاه وقت آن شد نفس او سركشى ميكند و نمىگذارد كه آنرا بعمل آورد.
٤٢٢٠ بالعلم تكون الحيوة.
بسبب علم ميباشد زندگى، يعنى رستگارى آخرت كه زندگى جاويد است، و ممكن است كه مراد اين باشد كه زندگى حقيقى آنست كه با علم باشد و جاهل بمنزله مردگان است.
٤٢٢١ بالصدق تكون النجاة.
براستگوئى ميباشد رستگارى در دنيا و آخرت، و اين بنا بر غالب است و اگر نه گاه هست كه راستگوئى خوب نباشد مثل اين كه باعث قتل شخصى بىگناه گردد چنانكه قبل از اين بتفصيل مذكور شد.
٤٢٢٢ بالكذب يتزين اهل النفاق.
بدروغگوئى زينت مىيابند اهل نفاق يعنى جمعى كه نفاق دارند و ظاهر ايشان با باطن موافق نيست بدروغگوئى خود را زينت دهند و مردم را فريب دهند مثل